Varlık Envanteri ve Sınıflandırma

BGT 201 — Bilgi Güvenliği Yönetimi I

Öğr. Gör. Oktay Cesur

2026-10-21

Koridordaki yazıcı bozuldu: kim bakacak?

Sekreterlik servis çağıracak. Koridorda iki yazıcı var.

  • Bozulan hangisi, hangi birimin?
  • Bakımından kim sorumlu?
  • Neler basılıyor, çıktıları kimler alıyor?
  • Çalışmazsa hangi iş aksıyor?

Varlık nedir?

Varlık, bilgi güvenliği açısından korunacak bilgi veya kurumun yürüttüğü işlerle ve sunduğu hizmetlerle ilişkili değer taşıyan unsurdur.

  • Yazıcı bozulursa çıktı alınamaz.
  • Yoklama listesi kaybolursa devam durumu belirlenemez.
  • Satın alma bedeli ile güvenlik önemi ayrı ölçülerdir.

Bilgisayarın yanında neler varlık sayılır?

Tür, varlığın ne çeşit bir unsur olduğunu gösteren kategoridir.

Anlaşılır örnek Tür İşle ilişkisi
Yazıcı, eğitmen bilgisayarı Donanım Çıktı ve ders hazırlığı
Kâğıt iş sözleşmesi, yoklama listesi, log Bilgi Koşulları, devamı ve olayları kaydetme
İşletim sistemi, dosya sunucusu yazılımı Yazılım ve sistem Bilgiyi işleme ve paylaşma
Öğrenci belge taleplerini yanıtlama Hizmet Öğrenciye belge ulaştırma
UPS ve jeneratör Altyapı ve destek Elektrik kesintisinde çalışma
Arşivin düzenini bilen çalışan İnsan ve iş bilgisi Aranan belgeye ulaşma

Bilgi ile onu taşıyan ve işleyen unsurları ayırın

Bilgi varlığı, korunan içeriğin kendisidir: sözleşme, yoklama listesi, log.

İlişkili unsurlar, bilgiyi taşıyan, işleyen veya ulaştıran şeylerdir: bilgisayar, yazıcı, yazılım, dolap ve hizmet.

Hizmet sunarken kullanılan kayıtlar bilgi varlığıdır; hizmetin yürütülmesi ise bilgiyle ilişkili unsurlar arasındadır. Çalışanın iş bilgisi korunan içerik, bu bilgiyi kullanan çalışan ise ilişkili insan unsurudur.

Yoklama bilgisi → bilgisayarda hazırlanır → yazıcıdan çıkar → arşivde saklanır.

Envanter nedir, ne işimize yarar?

Varlık envanteri, kurumun varlıklarını tek yerde, tutarlı biçimde kaydeden ve güncel tutulan listedir.

  • Arıza veya kayıpta neyin, nerede ve kimde olduğunu gösterir.
  • Toplu güncellemede ilgili cihaz ve yazılımları buldurur.
  • Sorumluluğun ve koruma ihtiyacının görünmesini sağlar.

Tablo, elektronik çizelge veya veri tabanı kullanılabilir.

Küçük tabloyu ne var sorusuyla kurun

Kurgusal bir birimde iki yazıcı, bir bilgisayar ve iki bilgi grubu var.

Varlık Tür
Koridor yazıcıları, 2 adet Donanım
Eğitmen bilgisayarı Donanım
Yoklama listeleri Bilgi
İş sözleşmeleri Bilgi

Nerede arayacağım, kime soracağım?

Varlık Konum / ortam Sorumlu Kullanan
Koridor yazıcıları MYO koridoru BT sorumlusu Genel kullanım
Eğitmen bilgisayarı Eğitmenin odası BT personeli Eğitmen
Yoklama listeleri Arşiv; kâğıt Arşiv personeli Eğitmen
İş sözleşmeleri İK ofisi; kâğıt İK personeli İK

Konum: nerede? Sorumlu: kime sorarım? Kullanan: kim iş yapar?

Bu varlık olmazsa ne olur?

Varlık Neden önemli?
Koridor yazıcıları Çıktı alınamaz; evrak yanlış kişiye gidebilir.
Eğitmen bilgisayarı Ders ve yoklama hazırlığı aksar.
Yoklama listeleri Devam durumu bunlara bakılarak belirlenir.
İş sözleşmeleri Çalışma koşullarını gösterir; yetkisizlere görünmemelidir.

İki yazıcıyı nasıl ayıracağız?

“Koridordaki yazıcı bozuk” ifadesi hangisini gösteriyor?

Kimlik, aynı türdeki varlıkları ayıran kayıt numarasıdır.

No Varlık İzleme kararı
1 Koridorun 1. yazıcısı Ayrı satır
2 Koridorun 2. yazıcısı Ayrı satır
3 Eğitmen bilgisayarı Ayrı satır
4 Aynı gruptaki yoklama listeleri, 13 adet Birlikte izlenen tek satır

Bu örnekte ayrı cihazı tespit etmek için yazıcıları ayırırız; ortak iş ve kararla birlikte izlenen kayıtları adetle gruplarız.

Yoklama listelerinin ilk kaydını okuyun

Alan Çözümlü kayıt Yanıtladığı soru
Kimlik ve ad 4 — Yoklama listeleri Hangi varlık?
Tür Bilgi Ne çeşit?
Konum / ortam Arşiv; kâğıt; 13 adet Nerede, hangi ortamda?
Sorumlu Arşiv personeli Sorun çıkınca kime sorarım?
Kullanan Eğitmen İş için kim kullanır?
Neden önemli Devam durumu belirlenir. Kaybolursa hangi iş etkilenir?

Varlıkları bulmak için işin adımlarına bakın

Yoklama al → listeyi sakla → arşive kaldır → devam kararında kullan.

Sorulacak Bulunan aday
Hangi bilgi kullanılıyor? Yoklama listeleri
Hangi araç gerekiyor? Bilgisayar, yazıcı
Nerede saklanıyor? Arşiv dolabı ve odası
Hangi bilgi veya kişi gerekiyor? Arşiv düzenini bilen personel

Kâğıt ile tarama aynı bilgi olabilir

Taşıyıcı, bilginin üzerinde durduğu ortamdır.

Kopya, aynı bilginin başka taşıyıcıdaki nüshasıdır; asıl, kurumun referans aldığı nüshadır.

Aynı yoklama listesi: kâğıt asıl + ortak klasörde tarama.

İçerik, amaç ve sahip aynıysa tek bilgi satırı, iki konum / ortam yazılır.

Karar veren, işleten ve kullanan kim?

Sahip, varlığın amacına, kullanıcılarına ve sınıfına karar veren, gözden geçirmeyi başlatan roldür.

Teknik sorumlu, sahibin kararını uygulayan ve ortamı işletendir.

Kullanıcı, varlığı kendi işi ve izni kapsamında kullanır.

Yoklama listeleri: bölüm başkanlığı → arşiv personeli → eğitmen.

Görev 1: laboratuvarın üç kaydını kurun

  • Ölçüm cihazı 2. kattaki laboratuvarda; laboratuvar sorumlusu tahsis eder, teknisyen bakımını yapar.
  • Deney föyleri dolapta basılı ve öğretim elemanının bilgisayarında PDF; içeriği öğretim elemanı belirler.
  • Aynı ölçüm yazılımı laboratuvardaki 12 bilgisayarda kurulu.

Her biri için: tür, konum / ortam, sahip, teknik sorumlu, kullanıcı ve neden önemli alanlarını yazın.

Ölçüt: Satır ve kopya kararını gerekçelendirin; verilmeyen rolü atama önerisi olarak belirtin.

Görev 1 çözümü: satırları ve ortamları ayırın

Varlık Tür Konum / ortam Neden önemli?
Ölçüm cihazı Donanım Laboratuvar, 2. kat Arıza veya yanlış ayar deneyi ve ölçümü etkiler.
Deney föyleri Bilgi Dolapta basılı; bilgisayarda PDF Yanlış içerik yanlış deney yaptırır.
Ölçüm yazılımı Yazılım Laboratuvarın 12 bilgisayarı Yazılım olmadan ölçüm yapılamaz.

Föyler tek bilgi, iki taşıyıcıdır. Aynı yazılım bu örnekte adetle izlenir.

Görev 1 çözümü: rolleri ayrı yazın

Varlık Sahip Teknik sorumlu Kullanıcı
Ölçüm cihazı Laboratuvar sorumlusu Teknisyen Öğrenciler ve öğretim elemanları
Deney föyleri Öğretim elemanı Dijital: öğretim elemanı; dolap: laboratuvar sorumlusu Öğrenciler ve öğretim elemanları
Ölçüm yazılımı Laboratuvar sorumlusu Teknisyen Öğrenciler ve öğretim elemanları

Görevde verilmeyen roller burada eğitim amacıyla önerilen atamalardır.

Bir varlık neye dayanır, neyi destekler?

Dayanır, varlığın çalışmak için ihtiyaç duyduğu varlık, kişi veya dış tarafı gösterir.

Destekler, bu varlığa ihtiyaç duyan işi veya varlığı gösterir.

Varlık Dayanır Destekler
Yoklama listeleri Koridor yazıcısı, arşiv personeli Devam durumunun belirlenmesi
Koridor yazıcısı Elektrik, BT, bakım firması Yoklama listelerinin çıktıları

Bir olayın etkisini üç ayrı yönden değerlendirin

Etki düzeyi, bir olayın sonucunun ciddiyetini gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik için ayrı ayrı belirtir.

Yön Sorulacak soru
Gizlilik Yetkisiz kişi görürse ne olur?
Bütünlük Yanlış veya yetkisiz değişirse ne olur?
Erişilebilirlik Kullanılamazsa ne olur?

Her yön için Düşük, Orta veya Yüksek ve ayrı gerekçe yazılır.

Bu birimde etki düzeyleri nasıl seçiliyor?

Kurgusal ölçütler; standart veya mevzuat eşiği değildir.

Düzey Gizlilik Bütünlük Erişilebilirlik
Düşük Bu kurumda görünmesi iş zararı doğurmayan bilgi; görevli adı ve iş ataması dahil Aynı gün fark edilir ve düzeltilir. İş aynı gün alternatif yolla sürer.
Orta Öğrencinin ad, numara ve devam kaydı kurum içinde yetkisize görünür Düzeltme veya gecikme bir iş gününe kadardır. Bir iş gününe kadar gecikme; alternatif vardır.
Yüksek Kimlik, iletişim, sağlık, maaş gibi bilgi yetkisize veya kurum dışına görünür. Yanlış bilgi bir kararı etkiler ve fark edilmeyebilir. Kritik tarih kaçar veya iş birden fazla gün durur.

Sınıf kimlerin görebileceğini belirler

Sınıf, bilginin kimlerce görülebileceğini belirleyen erişim grubudur.

Bu birimin sınıfı Ölçüt
Kamuya açık Yayımlanması yönetim tarafından onaylı bilgi
Kurum içi Bu kurumda görünmesi iş zararı doğurmayan görevli adı ve iş ataması gibi iş düzeni bilgileri
Sınırlı erişim Öğrencinin ad, numara ve devam kayıtları veya sağlık, maaş, izin nedeni gibi özel bilgiler; yalnız görevli kişiler iş için kullanır

Sınıf ile üç ayrı etki düzeyi farklı soruları yanıtlar.

Sınıfı uygulamak için kural ve etiket gerekir

İşleme kuralı, sınıfa bağlı olarak okuma, değiştirme, kopyalama, saklama ve yedekleme koşullarını belirler.

Etiket, bu kararı varlığın üzerinde gösteren kısa işarettir.

Yoklama için kurgusal karar:

  • Eğitmen ve bölüm sekreteri okur; kişisel cihazda kopya tutulmaz.
  • Tarama bölümün ortak klasöründedir ve yedeklenir.
  • Kapakta ve klasörde “Sınırlı erişim” etiketi bulunur.

Yoklama kaydına etki ve sınıfı ekleyin

Bu değerlendirmede kâğıt asıl ve tarama birlikte bulunuyor.

Alan Karar Olayın gerekçesi
Gizlilik Orta Ad, numara ve devam durumu kurum içinde yetkisize görünür.
Bütünlük Yüksek Yanlış devamsızlık sınav hakkını etkileyebilir.
Erişilebilirlik Orta Bir taşıyıcı yoksa diğeriyle iş sürer; bir iş günü gecikme olabilir.
Sınıf Sınırlı erişim Öğrenciye ait bilgiyi görevliler iş için kullanır.

Kamuya açık duyuruda ne korunur?

Yönetim onaylı sınav takvimi herkesçe okunabiliyor.

Yanlış sınav tarihi yazılırsa veya sınav haftasında sayfa açılmazsa ne olur?

  • Sınıf Kamuya açık, gizlilik etkisi Düşük.
  • Yanlış tarih öğrenciyi yanıltır: bütünlük Yüksek.
  • Sınav haftasında erişilebilirlik Yüksek olabilir.
  • Okuma herkese açıkken değiştirme yetkisi sınırlıdır.

Bilgiyi taşıyan cihazda hangi kural uygulanır?

Kurgusal yerel kural: taşıyan veya işleyen unsur, içerdiği bilginin en yüksek sınıfının işleme kuralını devralır.

Yazıcıdan duyuru ve yoklama listesi çıkıyor.

Yoklama çıktısı tepside bırakılmaz; alan kişi başında bekler.

Cihazın etkileri yine kendi olaylarına göre değerlendirilir.

Envanter hangi olaylarda yenilenir?

Gözden geçirme tetikleyicisi, satırı yeniden inceleten değişim veya olaydır.

Değişim Kayda yansıması
Yeni varlık Yeni satır, roller ve ilgili bağlantılar
Taşınma Konum / ortam; yeni yerde etiket kontrolü
Sorumlu veya kullanıcı değişimi Rol, izin ve kullanım kuralı
Amaç değişimi veya olay Etki gerekçeleri, sınıf ve kuralın gözden geçirilmesi
Kullanımdan kalkma Durum, tarih ve üzerindeki bilginin ne olacağı

Revizyon notu: ne zaman, ne, neden değişti?

Tarama ortak klasöre eklenince ne değişir?

Yoklama listeleri taranıp bölümün ortak klasörüne konuyor; amaç ve sahip aynı.

  • Yeni bilgi satırı açılmaz; konum / ortama tarama eklenir.
  • Dayandığı unsurlara ortak klasör ve işleten birim eklenir.
  • Klasörde “Sınırlı erişim”; izinler eğitmen ve bölüm sekreterine.
  • Sahip ve sınıf korunur; tarama erişim için alternatif sağlar.
  • Önceki Orta erişilebilirlik kararı bu iki taşıyıcılı duruma aittir.

ISO 27001 bağlamında bu kayıt neyi destekler?

Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi (BGYS) bağlamında:

  • ISO/IEC 27001:2022: kurma, uygulama, sürdürme ve sürekli iyileştirme gereksinimleri.
  • ISO/IEC 27002:2022: kontroller için uygulama rehberi.
  • Rehberde kontrol 5.9: bilgi ve diğer ilişkili varlıkların envanteri.

Tablonun biçimi ve kullanılan araç, kurumun işine göre seçilir.

Destek şirketi önce işi ve varlıklarını belirliyor

Kurgusal şirketin kapsamı: müşteri destek taleplerinin alınması ve yanıtlanması.

Talep gelir → kayıt açılır → uzman çözer → müşteriye yanıt gider.

Bulunan bilgi İlişkili unsurlar
Talep kayıtları Destek yazılımı, destek e-posta kutusu
Destek ekibinin vardiya bilgisi Destek ekibi ve kullanılan araçlar

Uzaktan bağlantı aracı da iş akışından bulunan adaylar arasındadır.

Destek şirketi sorumluyu ve güncellemeyi belirliyor

Karar Kurgusal uygulama
Bilginin sahibi Destek müdürü, talep kayıtlarını kimlerin kullanacağına karar verir.
Teknik uygulama BT yöneticisi destek yazılımını işletir.
Kayıt düzeni Bilgi ve yazılım envanterleri kimlikle bağlanır; sürüm ve tarih tutulur.
Güncelleme Yeni yazılım, ekip değişimi veya olayda ilgili kayıt yenilenir.
Gözden geçirme Sahipler belirlenen aralıklarla kayıtlarını inceler.

Görev 2: çizelgeyi sınıflandırın, yazıcıyı güncelleyin

A — Nöbet çizelgesi: eğitmen adı ve nöbet günü var; sağlık veya izin nedeni yok. Bu kurumda görevli adı ve iş atamasının görünmesi iş zararı doğurmuyor; ad yine kişiye ilişkin bilgidir. Yanlışlık bir iş günü aksama yaratıyor. Açılmazsa sekreter aynı gün sözlü dağılım yapabiliyor.

Gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik ve sınıfı ayrı gerekçelendirin.

B — 2. yazıcı: BT odasına taşındı, bakım sorumlusu başka personel oldu.

Değişen / değişmeyen alanları ve revizyon notunu yazın.

Görev 2 çözümü: dört kararı ayrı gerekçelendirin

Alan Karar Gerekçe
Gizlilik Düşük Görevli adı ve iş ataması, bu ölçütte iş zararı doğurmuyor.
Bütünlük Orta Yanlış nöbet bir iş günü aksama yaratıyor.
Erişilebilirlik Düşük Aynı gün sözlü dağılımla iş sürdürülebiliyor.
Sınıf Kurum içi İş düzeni; görevli adı ve ataması içeriyor.

Görev 2 çözümü: aynı yazıcının kaydını yenileyin

Alan İşlem
Konum MYO koridoru → BT odası
Teknik / bakım sorumlusu Önceki personel → yeni personel
Etiket ve erişim Yeni yerde bulunduğu ve kullanımın uygunluğu kontrol edilir.
Kimlik, tür, sahip, sınıf Verilen olgulara göre aynı kalır.

Revizyon: “2. yazıcı BT odasına taşındı, bakım sorumlusu değişti; tarih: işlem tarihi; neden: doğrulanacak.”

Yazıcı bozulduğunda kayıttan ne öğrenirsiniz?

  • Kimlik: 1. yazıcı mı, 2. yazıcı mı?
  • Konum ve sorumlu: nerede, kimi arayacağım?
  • Desteklediği iş: yoklama çıktıları aksar mı?
  • İşleme kuralı: yoklama çıktısı tepside bırakılabilir mi?
  • Güncellik: son taşınma ve sorumlu değişimi kayda işlendi mi?

Kaynaklar