Yasal Yükümlülükler ve Kişisel Veri

BGT 201 — Bilgi Güvenliği Yönetimi I

Öğr. Gör. Oktay Cesur

2026-11-18

H6 — Yasal yükümlülükler ve kişisel veri

Bir dosyanın yerini, sahibini ve sınıfını bilmek, hangi kişisel verinin hangi amaçla işlendiğini tek başına açıklamaz.

Bu işlem için hangi kaynak geçerli, kurum neye karar vermeli ve tedbir nasıl sınanmalı?

Başvuru kaydının yolu

Adım İşlem / alan Yürüten
1 Form: ad, kimlik no, telefon, e-posta, okul, not ortalaması Kayıt görevlisi
2 Tarama ve ortak “Başvurular” klasörüne kayıt Kayıt görevlisi
3 Başvuru no, okul, not ortalamasıyla değerlendirme Belge/arşiv görevlisi
4 Klasöre uzaktan bakım erişimi Dış BT firması
5 Webde sonuç duyurusu Birim sorumlusu
6 Kabul edilenlerin ad, kimlik no, telefonunun merkez İK’ya gönderimi Belge/arşiv görevlisi

Aynı hafta iki olay

Olay Somut veri Etkilenen özellik
Dış BT oturumu Salı 09.40–10.25; tüm klasöre erişim; 12 dosya ve 12 tarama kişisel dizüstüne kopyalandı Gizlilik
Yanlış tablo İK’ya 3. sürüm gitti, güncel sürüm 4; iki not eski, bir aday yanlış “yedek” Bütünlük

Soru: Başvuru dosyaları gerektiğinde açılamasaydı hangi özellik etkilenirdi?

İmzalı metin erişim sınırı değildir

Toplantıdaki cevap Eksik kalan soru
“Adaylara rıza ve aydınlatma metni imzalattık.” Firma neden tüm klasörü açabildi?
“ISO 27001 belgemiz var.” Salı oturumunun yetkisi ve kaydı nerede?

“Uyum” bir tedbir değil, gereksinim sorusudur

Hangi hüküm geçerli? Kurum neye karar verdi? Tedbir gerçekten uygulanıyor mu?

İfade Yanıtladığı soru
“Yasa ve düzenlemelere uyum” Kaynağı bulma ve kapsamı sınama
“Bakım alanına sınırlı erişim” Tedbir
“Aylık oturum inceleme tutanağı” Kanıt

Kişisel veride belirleyici soru

Kişisel veri, belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin bilgidir.

Bu bilgiyi bir kişiyle ilişkilendirebilir miyiz?

Bilgi Gerekçe
Kütüphane ödünç kaydı: “Ayşe Kaya, kitap 127, iade 14 Ekim” Kişi ve ödünç aldığı kitap açıkça belirli
Kamu duyurusu: “Kütüphane 09.00–18.00 açık” Kişiye ilişkin değil
Ödünç kaydı: “Üye 0007, kitap 127” Numara–kişi eşlemesine erişime bağlı

Kaynak: KVKK m. 3; GDPR md. 4(1).

Kopyalama da işlemedir

İşleme, kişisel veri üzerinde yapılan toplama, kaydetme, saklama, değiştirme, açıklama ve aktarma gibi işlemlerdir.

Vaka İşlem
Form alma Elde etme
İK’ya tablo gönderme Kurum içi aktarma
Dosyayı kişisel cihaza kopyalama Talimatı ayrıca sınanacak işleme

Kaynak: KVKK m. 3; GDPR md. 4(2).

Amaç ve aracı kim belirliyor?

Rol Vakada
İlgili kişi: verisi işlenen gerçek kişi 12 aday
Veri sorumlusu: amacı ve aracı belirleyen Kurum
Veri işleyen: sorumlu adına işleyen Dış BT firması
Kurum çalışanı: sorumlu içinde çalışan Kayıt, arşiv, İK görevlileri

Kaynak: KVKK m. 3; GDPR md. 4(7)–(8).

Rolü faaliyete göre sınayın

No Durum Rol ve gerekçe?
a Hosting firması formu kurumun ayarlarıyla saklıyor ?
b Kayıt görevlisi formu tarıyor ?
c Aday annesinin telefonunu acil iletişim alanına yazıyor ?
d BT firması kendi pazarlaması için çalışanlara anket gönderiyor ?

Rol sınamasının çözümü

No Sonuç Neden
a Hosting firması işleyen Kurum adına, kurum ayarlarıyla saklıyor
b Görevli kurum çalışanı Kurum içinde talimatla tarıyor
c Anne ilgili kişi Telefon anneye ilişkin
d BT firması sorumlu Anketin amacını kendisi belirliyor

İki envanter farklı soruları yanıtlar

Varlık envanteri Kişisel veri işleme envanteri
Ana soru Neyi koruyoruz; sahibi, bağımlılığı, G/B/E etkisi ve sınıfı ne? Hangi kişisel veri, hangi amaçla, kime aktarılarak, ne kadar süre işleniyor?
Kapsam Bilgi, uygulama, hizmet ve destek Kişisel veri içeren işlemeler
V-01 Yer alır Yer alabilir
Başvuru Rehberi (koşullar, belge listesi ve tarihler) Yer alır Bu içerikle kişisel veri işlemesi göstermez

Kaynak türü ile kapsamı iki ayrı sorudur

Kaynak Tür Kapsam için bakılacak yer
KVKK Bağlayıcı kanun m. 2, istisnalar için m. 28; işleme olgusu
GDPR Kendi kapsamında bağlayıcı AB tüzüğü md. 3; AB bağlantısı
KVKK Kurumu güvenlik rehberi Yol gösterici Tedbirin vaka riskine uygunluğu
Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi v1.1 Kamu ve kritik altyapı için güvenlik rehberi Amaç ve Kapsam bölümü; kurum niteliği
XLSM / ders slaytı Araç / öğrenme kaynağı Hüküm yerine geçmez

GDPR: hangi AB bağlantısı?

Konum Aranan olgu Sorulacak soru
md. 3(1) AB’de yerleşik birim faaliyeti AB’de şube/birim var mı?
md. 3(2)(a) AB’deki kişilere hizmet sunma Hizmet onlara yöneltiliyor mu?
md. 3(2)(b) AB’deki davranışları izleme Analitik araç ne yapıyor?

Kaynak: GDPR md. 3 ve gerekçe 23.

Rehber v1.1: kime uygulanır?

Belgedeki kapsam Vakada gereken olgu
Devlet teşkilatındaki, bilgi işlem birimi olan veya BT hizmetini dışarıdan alan kurumlar Kurumun hukuki niteliği
Kritik altyapı hizmeti veren işletmeler Verilen hizmetin niteliği

“Tüm kurumlar” kapsam ifadesi değildir.

Kaynak: Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi v1.1, Amaç ve Kapsam, s. 11.

Rehber BGYS içinde nasıl kullanılır?

Varlık grubu → kritiklik → ilgili asgari tedbir → uygulama ve denetim izi

Rehberin parçası İşlevi
Uygulama süreci Kurumun mevcut güvenlik yönetimine bağlanır
Varlık grubu tedbirleri Grubun niteliği ve kritikliğine göre seçilir
Teknoloji ve sıkılaştırma tedbirleri İlgili ortamın güvenliğini ayrıntılandırır

Kaynak: Rehber v1.1, İçerik ve Güncelleme Süreci, s. 12.

Altı iddiayı sınıflayın

No İddia
1 “Sorumlu uygun güvenlik için teknik ve idari tedbir alır.” — KVKK m. 12(1)
2 “Erişim yetkilerini dönemsel gözden geçirin.” — KVKK Kurumu Rehberi
3 “ISO 27001 telekom firmalarına zorunludur.” — ders slaytı
4 “İŞLEME AMAÇLARI sayfasına amaç yazın.” — XLSM
5 “Controller ve processor riske uygun güvenlik sağlar.” — GDPR md. 32(1)
6 “2026 Rehberi tüm kurumlara uygulanır.” — toplantı sözü

Her satıra tür + uygulanabilirlik olgusu yazın.

Sınıflama çözümü

No Tür Gerekli olgu / eksik dayanak
1 Bağlayıcı hüküm KVKK m. 2’deki işleme; vakada var
2 Yol gösterici Bu risk için seçme gerekçesi
3 Doğrulanmamış iddia Düzenleme, tarihi, kapsamı
4 Kurum aracı Kullanımı kurum tercih eder
5 Bağlayıcı hüküm GDPR md. 3 bağlantısı
6 Kaynağa aykırı iddia Rehber s. 11 kapsamı kamu ve kritik altyapı ile sınırlar

KVKK m. 12(1): amaçtan tedbire

Güvenlik amacı Vakadaki soru
Hukuka aykırı işlemeyi önlemek Kişisel cihaza kopya talimata uygun mu?
Hukuka aykırı erişimi önlemek Firma tüm klasörü neden görebildi?
Muhafazayı sağlamak Dosya korunuyor ve bulunabiliyor mu?

Uygun güvenlik düzeyi → teknik ve idari tedbir

Kaynak: KVKK Kurumu, veri güvenliği yükümlülükleri.

Dış firma kurumun tedbir yükünü kaldırmaz

Kurum yetkisi → firma işlemesi → birlikte tedbir sorumluluğu

Açık Karşılığı
Sözleşmede veri güvenliği maddesi yok Talimat, gizlilik, silme/iade hükmü
Bakım için tüm klasör açık Bakım alanına sınırlı erişim

Kaynak: KVKK m. 12(2), (4).

Denetim ve olay değerlendirmesi

Hüküm Bu olaydaki kayıt
KVKK m. 12(3): denetim Oturumların tarihli inceleme tutanağı
KVKK m. 12(5): koşullu bildirim Kopyanın kimlerin eline geçtiğini araştıran olay kaydı

Açık olgu: Cihaz veya kopya başka biriyle paylaşıldı mı?

Teknik ve idari tedbir birlikte işler

Teknik örnek İdari örnek
Alan düzeyinde yetki Yetki matrisi ve görev tanımı
Oturum/işlem kaydı İnceleme sorumlusu ve prosedürü
Yedekleme, şifreleme Sözleşme, gizlilik, eğitim, denetim

Kaynak: KVKK Kurumu Kişisel Veri Güvenliği Rehberi.

GDPR md. 32: riskle orantılı güvenlik

Teknoloji + maliyet + işlemenin niteliği/kapsamı/amacı + riskin olasılığı/ciddiyeti → uygun tedbir

Madde içindeki örnek Vakayla bağı
32(1)(a): takma adlandırma/şifreleme Açıklanabilecek veri
32(1)(b): gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik, dayanıklılık Kopya ve yanlış sürüm
32(1)(c): erişimi geri getirme Kayıt kaybı
32(1)(d): düzenli test/değerlendirme Tedbirin işleyişi

Kaynak: GDPR md. 32.

Talimat ile sertifika farklı kanıttır

GDPR konumu Ayırt edici nokta
md. 32(4) Yetki altındaki kişi talimat olmadan işlememeli
md. 32(3) Sertifika, yükümlülüğü göstermede yalnız bir unsur olabilir

Vaka sorusu: Salı oturumu yazılı talimatın sınırında mıydı?

Üç resmî parçanın ortak soruları

Soru KVKK m. 12 GDPR md. 32 Rehber v1.1
Kim? Sorumlu; işleyenle birlikte tedbir Sorumlu ve işleyen doğrudan Kamu kurumları ve kritik altyapı işletmeleri
Ölçüt? Uygun güvenlik düzeyi Risk ve işlem özellikleri Varlık grubu kritiklik derecesi ve ilgili tedbir
Kanıt? Denetim Düzenli test/değerlendirme Uyum planı ve uygulama/denetim kayıtları

Tedbiri dayanağıyla eşleştirin

No Öneri
1 BT sözleşmesine talimatla işleme ve iş sonunda silme/iade
2 Uzak oturum kaydı ve aylık inceleme
3 Değerlendirme tablosunda sürüm ve onay
4 Yedekten geri dönüş denemesi ve tutanak
5 Dönemsel birim içi kişisel veri denetimi

Her satıra teknik/idari tür + kaynak konumu yazın.

Tedbir eşlemesinin çözümü

No Tür Dayanak ve gerekçe
1 İdari KVKK m. 12(2), (4); GDPR uygulanırsa md. 32(4)
2 Teknik + idari KVKK m. 12(1); inceleme m. 12(3)’e kanıt
3 Teknik + idari KVKK m. 4 doğruluk; GDPR uygulanırsa md. 32(2) değiştirme riski
4 Teknik KVKK m. 12(1) muhafaza; GDPR uygulanırsa md. 32(1)(c), (d)
5 İdari KVKK m. 12(3)

Senaryo A: verilen olgular

Konu Olgu
Kurum Türkiye’de kurulu özel tüzel kişi; kritik altyapı hizmeti vermiyor; 12 aday Türkiye’de
AB bağlantısı AB şubesi yok; hizmet AB’deki kişilere yönelmiyor
Dış BT Yazılı destek sözleşmesi ve kurum talimatı var; güvenlik maddesi yok
Erişim Tüm klasör açık; oturum kaydı yok; dosyalar kopyalandı

Her öneriyi kaynak konumu ve kapsam olgusuyla gerekçelendirin; karar veren rolü, tedbiri ve sınama ölçütünü ayrı yazın.

Senaryo A: kaynak ve kapsam çözümü

Kaynak Kayıt
KVKK m. 12(1), (2), (4) Kurum form ve dosya sisteminde kişisel veri işler: m. 2; kurum sorumlu, firma işleyen: m. 3
KVKK Kurumu Rehberi Tedbir örneği sağlar; hükmün yerine geçmez
GDPR md. 3 Verilen olgularla uygulanabilirlik gerekçesi kurulamadı
Rehber v1.1 Bu özel kurum devlet teşkilatında değil, kritik altyapı hizmeti de vermiyor: verilen olgularla kapsam dışında

Senaryo A: kurum kararı

Açık Karar
Tüm klasöre erişim Yalnız bakım gereken alana, talep-onayla erişim
Sözleşmede güvenlik hükmü yok Talimat, gizlilik, silme/iade hükümleri
Kopyalanan dosyalar Olay değerlendirmesi, firmadan silme teyidi

Birim sorumlusu önerir; yetkili yönetim onaylar.

Senaryo A: açık → tedbir

Açık Teknik İdari
Tüm klasöre erişim Alan bazlı yetki Yetki matrisi, talep-onay
Kayıtsız oturum Oturum/işlem kaydı Aylık inceleme sorumlusu
Kişisel cihaza kopya Yerel kopyaya izin vermeyen yol Talimat ve gizlilik hükmü

Kaynak: KVKK m. 12(1)–(2); KVKK Kurumu Kişisel Veri Güvenliği Rehberi.

Senaryo A: kuruldu mu, işliyor mu?

Kanıt Gösterdiği
İmzalı sözleşme eki, tarih/sürüm Kural kuruldu
Onaylı yetki matrisi Yetki tanımlandı
Aylık tutanak: incelenen oturumlar ve karşılaştırma bulgusu Karara uyum, ancak bulgu ve ölçüt birlikte okununca değerlendirilebilir
Silme teyidi + olay değerlendirme sonucu Kopya olayı izlendi

Senaryo A: bildirimi hangi olgu belirler?

Bilinen Açık soru Karar izi
Kopya kişisel cihaza alındı Başkasının eline geçti mi, cihaz paylaşıldı mı, bakım talimatında kopya var mı? Olay değerlendirmesi ve yetkili karar

Kaynak: KVKK m. 12(5).

Gerekçesi eksik kararları düzeltin

Soru Yazılmış olan Eksik bağ
Kaynak “KVKK” Madde/fıkra
Kapsam “Kişisel veri var” İşlem, roller, kapsam hükmü
Karar “Rıza metni imzalatıldı” Erişim açığına karşı karar ve onaylayan
Tedbir “ISO belgesi” Somut koruma işlemi
Kanıt “Prosedür var” Tarih, sürüm ve uygulama izi

Yanlış sürüme hangi karar gerekir?

KVKK m. 4 doğruluk + m. 12(1) → onaylı sürüm → sürüm kontrolü → düzeltme kaydı

Olay Kurum kararı Kanıt
İK’ya 3. sürüm gitti; güncel 4 Onaylı sürüm gönderilir; eski sürüm geri çekilir İK düzeltme yazısı ve tarihli 4. sürüm

Doğrulama kaydının alanları

Soru Alanlar
İşlem Adım, veri alanı, amaç, ilgili kişi/sorumlu/işleyen
Kaynak Yayımlayıcı, sürüm/tarih, madde/bölüm, erişim tarihi
Kapsam Gerekçe veya eksik olgu
Karar/tedbir Onaylayan rol, teknik ve idari işlem
Kanıt/durum Belge-kayıt; kuruldu/işliyor; doğrulanmış/varsayım/açık soru

Bağımsız kayıt A: değerlendirme

Veri Olgu
Tablo Başvuru no, ad, kimlik no, telefon, e-posta, okul, not ortalaması
İş için kullanılan Başvuru no, okul, not ortalaması
Başlangıç yetkisi Dört çalışanın dördü de tam erişimli
Deneme sonrası inceleme Değerlendirme rolüyle 12 kaydın gerekli üç alanı açıldı; ad, kimlik no, telefon ve e-posta için denenen 48 erişim reddedildi
Ölçüt Değerlendirici üç gerekli alanı görebilmeli, diğer dört alanı görememeli

Üretin: kaynak/konum, kapsam, onaylayan, tedbir ve inceleme sonucu. Sonucu ölçütle karşılaştırın; denemenin sınırını yazın.

Bağımsız kayıt B: sonuç duyurusu

Seçenek Herkese açık sayfadaki bilgi Vaka süresi
A Başvuru no + kabul/yedek/ret 30 gün
B Ad-soyad + kabul/yedek/ret 30 gün

12 aday için açıklama, gereklilik sorusu, kurum tercihi ve kanıtı ayrı kaydedin.

Kayıt A: gerekçeli cevap

Alan Kayıt
İşlem/roller Değerlendirme; 12 aday ilgili kişi, kurum sorumlu, bu adımda işleyen yok
Kaynak/kapsam KVKK m. 12(1); dosya işlemi m. 2, roller m. 3
Karar Yalnız gerekli üç alan; birim sorumlusu önerir, yönetim onaylar
Tedbir Ayrı görünüm ve rol yetkisi; matris ve görev tanımı
Kanıt ve bulgu Matris: tasarım; denemede gerekli üç alan açıldı, diğer dört alanın 48 erişimi reddedildi: ölçüte uydu

Kayıt B: gerekçeli cevap

Alan Kayıt
İşlem B: ad ile sonucu herkese açıklama
Açık soru Bu açıklama amaca gerekli mi? — hukuk/uyum rolü
Kurum tercihi A ile daha az veri gösterme; risk sıfırlanmaz
Kanıt Onaylı duyuru kararı, tarihli sayfa kopyası, kaldırma kaydı

Senaryo B: yeni olgular

Senaryo A’ya ek bilgiler: AB şubesi olmadığı bilgisi korunuyor; aşağıdaki işaretler diğer kapsam sorularını açıyor.

Yeni bilgi Açtığı soru
İngilizce başvuru sayfası AB’deki kişilere yönelik hizmet mi?
AB’de yaşayan iki aday başvurdu Hedeflenmiş mi, rastlantısal mı?
Formda analitik araç var Hangi veri ve davranış izleniyor?
Önceki özel statüsüne karşı “kamuya bağlı olabilir” sözü Kurumun belgeli hukuki niteliği ne?

Senaryo B: eksik olgu tablosu

Kaynak/konum Bilinen Sorulacak soru Kimden?
GDPR md. 3(1) AB şubesi yok bilgisi değişmedi Bu ölçüt için yeni olgu yok Yönetimin mevcut bilgisi
GDPR md. 3(2)(a) İngilizce sayfa, iki başvuru ? ?
GDPR md. 3(2)(b) Analitik araç ? ?
Rehber kapsamı Kamuya bağlılık sözü ? ?
KVKK m. 2–3 Türkiye’de kişisel veri işleme ? ?

Senaryo B: gerekçeli cevap

Konum Eksik olgu ve bilgi sahibi
GDPR md. 3(1) AB şubesi yok bilgisi korunur; bu yönde yeni olgu verilmedi
GDPR md. 3(2)(a) AB’ye yönelik tanıtım/çağrı var mı? — yönetim + hukuk/uyum
GDPR md. 3(2)(b) Araç AB’deki davranışları izliyor mu? — BT + hukuk/uyum
Rehber v1.1, s. 11 Kurum devlet teşkilatında mı; kritik altyapı hizmeti veriyor mu? — kuruluş belgesi + yönetim
KVKK m. 2–3 Başvuru için kapsam olgusu var; analitik alanları ayrıca BT’den alınır

Açık kapsam, güvenlik kararını durdurmaz

Kayıt cümlesi Etiket
“KVKK m. 12 tedbirleri başvuru verisi için gerekir.” Dayanağı kurulmuş
“Düzenli test yapalım; GDPR md. 32 yaklaşımını örnek aldık.” Kurum tercihi
“GDPR md. 32 bu kurumu yükümlü kılıyor.” Kapsam sorusu açık

Kayıt cümlelerini etiketleyin

No Cümle
1 “Firma kurum talimatıyla çalışır; veri işleyendir.”
2 “Kopyalanan dosyalar başkasına gitmedi.”
3 “Senaryo B’de GDPR uygulanmaz.”
4 “KVKK m. 12(5) bildirimi üç gün içinde ister.”
5 “2026 Rehberi özel kurumda uzak erişim kaydını zorunlu kılar.”
6 “Sorumlu işleyenle birlikte tedbirlerden sorumludur; KVKK m. 12(2).”

Etiketler: doğrulanmış · varsayım · açık soru · dayanağı gösterilmemiş iddia.

Etiketlerin çözümü

No Sonuç Neden
1 Doğrulanmış vaka ilişkisi Sözleşme/talimat ve rol tanımı var
2 Varsayım Cihazın ve kopyanın akıbeti teyit edilmedi
3 Açık soru GDPR md. 3(2) olguları eksik
4 Dayanağı gösterilmemiş iddia m. 12(5)’e kaynaksız süre eklendi
5 Dayanağı gösterilmemiş iddia Özel kurum için kapsam ve uzak erişim kontrolünün konumu gösterilmedi
6 Doğrulanmış hüküm KVKK m. 12(2) konumuyla gösterildi

Kaynak değiştiğinde hangi kayıt açılır?

Olgu: Kurum, 01.03.2026 tarihli Rehberin kendisine uygulanmadığını dayanağıyla kaydetti. Altı ay sonra yeni sürüm yayımlandı.

Satır Yeniden incelenir mi?
Rehbere dayanan tedbirler ?
Rehber için “kapsam dışı” kararı ?
KVKK m. 12’ye dayanan tedbirler ?

Değişiklikte bağlı satırlar incelenir

Satır Gerekçe
Rehber dayanaklı tedbir Tedbir içeriği değişmiş olabilir
Rehber “kapsam dışı” kararı Kapsam değişmiş olabilir
KVKK m. 12 dayanaklı tedbir Kendi kaynağı değiştiğinde açılır

Yükümlülük iddiasına beş soru

Kaynak ve konum → tür → kapsam olgusu → yetkili kurum kararı → tarihli kanıt

Zayıf cevap Denetlenebilir cevap
“Rıza metni var, sorun yok.” “KVKK m. 12(1)–(2) için erişim sınırlandı; sözleşme ve oturum kayıtları inceleniyor.”

Kaynaklar