BGT 201 — Bilgi Güvenliği Yönetimi I · Hafta 8 · Uygulama 1
Öğr. Gör. Oktay Cesur
2026-11-11
Dört rol ve bir karar
RotaLojistik’in sürücüleri mobil cihazlardan sevkiyat durumlarına, teslimat adreslerine ve teslim kanıtlarına erişir. Yönetim yalnız kayıtlı ve yönetilen cihazların kullanılmasını ister.
Birim / rol
İşi
Sevkiyat Operasyonları
Sürücülerin günlük erişim ihtiyacını belirler
Birim yöneticisi
İş gerekçesini onaylar
BT Mobil Sistemler
Cihazı doğrular, onaylı erişimi tanımlar
BGYS belge sorumlusu
Politikaların ve prosedürlerin güncel sürümlerini yayımlar
Şirket, kişiler, saatler ve belge içerikleri kurgudur.
Belgeler ve kayıtlar: kısa adlar
Kısa ad
Ne olduğu
Sürüm
Resmî kimlik
mobil-erisim-politikasi
Politika: yönetimin üst kuralı
2
P-01
erisim-proseduru
Prosedür: rollerin işlem sırası
1
PR-04
surucu-talimati
Talimat: sürücünün işi
3
TL-02
erisim-formu
Erişim talep formu (boş şablon)
1
FR-06
kisisel-telefon-kaydi
Uygulama kaydı: gerçekleşmiş bir erişim tanımlaması
—
K-01
kayip-bildirim-kaydi
Olay kaydı: gerçekleşmiş bir cihaz kaybı olayı
—
K-02
Tablolarınızda kısa adları kullanın; resmî kimlik yalnız belgeyi kurumun listesinde bulmak içindir.
Üst kural ve prosedür
mobil-erisim-politikasi (politika, sürüm 2)
Sevkiyat sistemine yalnız kurum envanterinde kayıtlı ve yönetilen cihazlardan erişilir.
erisim-proseduru (prosedür, sürüm 1)
Sürücünün mobil erişim talebi, birim yöneticisi onayından sonra BT tarafından uygulanır.
Sahaya giden talimat ve form
surucu-talimati (talimat, sürüm 3)
Çalışan, sevkiyat uygulamasına kurum cihazından veya kendi kişisel telefonundan doğrudan giriş yapabilir; bağlantı hatasında uygulamayı yeniden başlatır.
erisim-formu (form, sürüm 1)
Alanlar: kullanıcı adı · talep tarihi · talep eden imzası
Gerçekleşmiş iki kayıt
kisisel-telefon-kaydi
11 Kasım’da sürücü Ece için kendisine ait (kişisel) telefondan sevkiyat erişimi tanımlandı. Kayıtta cihazın envanterle eşlendiğine dair bir bilgi ve birim yöneticisinin iş onayına dair bir bilgi yer almıyor.
kayip-bildirim-kaydi
12 Kasım 09.10’da sürücü Cem cihaz kaybını bildirdi. BT Mobil Sistemler erişimi 12 Kasım 09.48’de kaldırdı. Kayıtta bildirimin kime yapıldığı ve BT’ye hangi saatte ulaştığı yazmıyor.
kisisel-telefon-kaydi’nda cihaz hakkında neyi biliyoruz?
Bilgi
Kayıttaki durum
Cihazın sahibi
Kişisel (kayıtta yazılı)
Envanterde kayıtlı mı?
Kayıtta bilgi yok
Yönetilen mi?
Kayıtta bilgi yok
Yöneticinin iş onayı
Kayıtta bilgi yok
Yönetilen cihaz: BT Mobil Sistemler’in güvenlik ayarlarını belirleyebildiği ve gerektiğinde erişimini kapatabildiği cihazdır.
Kurumun değerlendirme kuralları
mobil-erisim-politikasi yürürlükteki üst kuraldır; diğer belgeler onunla tutarlı olmalıdır.
Mobil erişim için iş ihtiyacı, yetkili onay, envanterde kayıtlı cihaz kimliği ve erişim kapsamı birlikte bulunmalıdır.
BT, iş onayı olmadan yeni erişim tanımlamamalıdır; teknik uygulama iş onayının yerine geçmez.
Yeni sürüm yürürlüğe girince eski sürümlerin nerede kullanıldığı kontrol edilir ve dağıtım kaydı tutulur.
Olay kayıtlarındaki süreler, kurum belgelerinde tanımlı bir hedef süre yoksa tek başına uygunsuzluk ölçütü sayılmaz. mobil-erisim-politikasi, erisim-proseduru, surucu-talimati ve erisim-formu’nda erişimin kaldırılması için tanımlı bir hedef süre yoktur.
Bulguların dört türü ve üç hükmü
Bulgu türleri
Çelişki: İki belge aynı konuda farklı şey söyler.
Eksik adım: Prosedürde ya da talimatta ölçütün gerektirdiği bir işlem yoktur.
Eksik alan: Formda ölçütün gerektirdiği bilgi için yer yoktur.
Eksik kanıt / eşik: Kayıt, bir hükmü desteklemeye yetmez ya da hükmün dayanacağı ölçüt tanımsızdır.
Her bulguda ayrı yazılan üç şey
Kanıtlanan olgu: Metinde ya da kayıtta açıkça yazan ya da yazılanlardan hesapla bulunan şeydir.
Doğrulanamayan nokta: Söylemek istenebilen ama elimizdeki bilgiyle desteklenmeyen hükümdür.
Ek bilgi ihtiyacı: Doğrulanamayan noktayı kanıtlayabilecek ya da çürütebilecek bilgidir.
Tür sorunun yerini, hüküm bulgunun gücünü söyler. Örnek (rehber satırdaki erisim-proseduru): tür eksik adım; doğrulanamayan nokta, BT’nin uygulamada fiilen bakıp bakmadığıdır.
Görev ve başarı ölçütü
Görev
Ne yapacağız: İncelenen metinleri ve kayıtları mobil-erisim-politikasi ve kurumun değerlendirme kurallarıyla karşılaştıracağız.
Hangi veriyle:surucu-talimati, erisim-formu, kisisel-telefon-kaydi ve kayip-bildirim-kaydi.
Çıktı: Tespit, gerekçe/düzeltme ve kanıt ayrımını gösteren üç tablo hazırlayacağız.
Başarı ölçütü
mobil-erisim-politikasi üst ölçüt olarak kullanılmış, bulgu ona bağlanmıştır.
Çelişki, eksik adım, eksik alan ve eksik kanıt birbirinden ayrılmıştır.
Kişisel sahiplik ile kayıt/yönetim durumu karıştırılmamıştır.
Tanımlı bir eşik yokken süreden ihlal çıkarılmamıştır.
Her bulguda doğrulanamayan nokta ile ek bilgi ihtiyacı ayrı yazılmıştır: belgeler için Tablo 2’de, kayıtlar için Tablo 3’te. Belgelerde kanıtlanan olgu Tablo 1’deki somut metindir.
Rehber satır: erisim-proseduru
Alan
Yazılan
Belge ve sürüm
erisim-proseduru, sürüm 1 (PR-04)
Ölçüt
mobil-erisim-politikasi sürüm 2: kayıtlı ve yönetilen cihaz; kural 2
Somut metin
“Sürücünün mobil erişim talebi, birim yöneticisi onayından sonra BT tarafından uygulanır.”
Problem türü
Eksik adım
Gerekçe
Metinde yalnız yönetici onayı ve BT uygulaması var. BT, cihazın kayıtlı ve yönetilen olduğuna bakmadan erişim açabilir.
Önerilen düzeltme
“BT, tanımlamadan önce cihazın envanterde kayıtlı ve yönetilen olduğunu doğrular, sonucu başvuru kaydına işler.”
Doğrulanamayan nokta
BT’nin uygulamada fiilen bakıp bakmadığı bu metinden bilinmez.
Ek bilgi ihtiyacı
BT’nin başvuru kayıtları ya da cihaz doğrulama sonuçları; doğrulama sonucunun yazılacağı bir kayıt alanı.
Tablo 1 — Tespit
Dört satırı doldurun: surucu-talimati, erisim-formu, kisisel-telefon-kaydi, kayip-bildirim-kaydi.
Kısa ad ve sürüm
Karşılaştırılan ölçüt
Somut metin veya olgu
Problem türü
surucu-talimati, sürüm 3
erisim-formu, sürüm 1
kisisel-telefon-kaydi
kayip-bildirim-kaydi
Kayıt satırlarında tür seçerken kaydın bir hükmü destekleyip desteklemediğine ve hükmün dayanacağı ölçütün tanımlı olup olmadığına bakın.
Tablo 2 — Gerekçe ve düzeltme
Belge
Gerekçe
Önerilen düzeltme
Doğrulanamayan nokta
Ek bilgi ihtiyacı
surucu-talimati
erisim-formu
Kayıt
Gerekçe
Önerilen düzeltme
kisisel-telefon-kaydi
kayip-bildirim-kaydi
İki kayıt için doğrulanamayan nokta ile ek bilgi ihtiyacı Tablo 3’te yazılır.
Tablo 3 — Kayıtlarda kanıt ayrımı
Kayıt
Kanıtlanan
Doğrulanamayan
Ek bilgi ihtiyacı
kisisel-telefon-kaydi
kayip-bildirim-kaydi
Kontrol (kayip-bildirim-kaydi):
Kanıtlanan sütunu: Bildirim saati (09.10) ile erişimin kaldırılması (09.48) arasındaki farkı hesaplayıp olgu olarak yazın.
Doğrulanamayan sütunu: Kurum belgelerinde tanımlı hedef süre olmadığı için bu olgudan çıkaramayacağınız hükmü yazın.
Düzeltmeleri önceliklendirin
Bulduğunuz düzeltmeleri öncelik sırasına koyun ve her sıranın gerekçesini yazın.
Öncelik ölçütü: Sahadaki davranışı doğrudan etkileyen ya da başka bir belgenin çalışması için önkoşul olan düzeltme öne alınır.
Sıra
Düzeltme
Neden bu sırada?
1
2
3
4
Grup kontrolü: Tablolarınızı yan gruptakiyle değiştirin. Her bulgu için şunu sorun: Bu hüküm, kayıtta yazanla mı destekleniyor, yoksa tahminle mi?