Uygulama: Belge Düzeltme, Revizyon ve Dağıtım

BGT 201 — Bilgi Güvenliği Yönetimi I · Hafta 8 · Uygulama 2

Öğr. Gör. Oktay Cesur

2026-11-11

RotaLojistik: roller, kısa adlar ve yürürlükteki üst kural

Rol İşi
Sevkiyat Operasyonları Sürücülerin erişim ihtiyacını belirler
Birim yöneticisi İş gerekçesini onaylar
BT Mobil Sistemler Cihazı doğrular, erişimi tanımlar
BGYS belge sorumlusu Güncel sürümleri yayımlar, belge listesini tutar

mobil-erisim-politikasi (politika, sürüm 2, yürürlükte): Sevkiyat sistemine yalnız kurum envanterinde kayıtlı ve yönetilen cihazlardan erişilir.

Kısa ad Ne olduğu Resmî kimlik
erisim-proseduru Prosedür PR-04
surucu-talimati Talimat TL-02
erisim-formu Form FR-06
kisisel-telefon-kaydi, kayip-bildirim-kaydi Gerçekleşmiş kayıtlar K-01, K-02

Şirket, kişiler, tarihler ve belge içerikleri kurgudur.

Elimizdeki belgeler

erisim-proseduru (sürüm 1): Sürücünün mobil erişim talebi, birim yöneticisi onayından sonra BT tarafından uygulanır.

surucu-talimati (sürüm 3): Çalışan, sevkiyat uygulamasına kurum cihazından veya kendi kişisel telefonundan doğrudan giriş yapabilir; bağlantı hatasında uygulamayı yeniden başlatır.

erisim-formu (sürüm 1): Alanlar: kullanıcı adı, talep tarihi, talep eden imzası.

Gerçekleşmiş kayıtlar ve inceleme sonucu

kisisel-telefon-kaydi: 11 Kasım’da sürücü Ece için kişisel telefondan erişim tanımlandı. Kayıtta cihazın envanterle eşlendiğine ve yöneticinin iş onayına dair bilgi yok.

kayip-bildirim-kaydi: 12 Kasım’da sürücü Cem 09.10’da cihaz kaybını bildirdi; BT erişimi 09.48’de kaldırdı. Bildirimin kime yapıldığı ve BT’ye ulaştığı saat yazmıyor.

İnceleme sonucu
Kanıtlanan kisisel-telefon-kaydi, kuralın gerektirdiği bilgileri taşımıyor; surucu-talimati, politikanın kayıtlı ve yönetilen cihaz koşulunu aramıyor

Kurum belgelerinde erişimin kaldırılması için tanımlı bir hedef süre yoktur.

Düzeltme, tek metni değil zinciri düzeltir

Revizyon, yürürlükteki belgenin değişen karara ya da ihtiyaca göre yeni sürüme dönüştürülmesi ve bu değişikliğin kaydedilmesidir.

Düzeltilen metinde aranan dört özellik:

  1. Politikayla çelişmez.
  2. Prosedür rollerin sırasını ve her adımın çıktısını taşır.
  3. Talimat tek rolün tek işini, görünür adımlarla anlatır; var olmayan bir yazılım menüsü yazmaz.
  4. Form, prosedürdeki her adımın çıktısı için alan taşır.

Rehber örnek: erisim-proseduru sürüm 2

Erişim talebi prosedürü (sürüm 2)

  1. Sürücü erisim-formu ile erişim talebi açar.
  2. Birim yöneticisi iş gerekçesini ve erişim kapsamını onaylar.
  3. BT Mobil Sistemler cihazın envanterde kayıtlı ve yönetilen olduğunu doğrular. Doğrulama olumluysa erişimi tanımlar ve sonucu kayda işler; olumsuzsa erişimi tanımlamaz ve yöneticiyi bilgilendirir.
  4. BT Mobil Sistemler sürücüye tanımlanan erişimi ve doğruladığı cihaz kimliğini yazılı bildirir.

Rehber örnek: erisim-proseduru’nun revizyon ve dağıtım satırları

Parça A

Belge Sürüm Gerekçe Hazırlayan İnceleyen Onaylayan
erisim-proseduru 1 → 2 Politikanın cihaz koşuluna bağlı doğrulama adımı eklendi BT Mobil Sistemler Birim yöneticisi, BGYS belge sorumlusu Üst yönetim

Parça B

Belge Yürürlük Dağıtım Eski sürüm Kanıt
erisim-proseduru 18 Kasım Birim klasörü, BT Mobil Sistemler dosyası, belge listesi Sürüm 1 kullanım dışı, arşiv kopyası belge sorumlusunda Teslim alma listesi, belge listesi güncellemesi

Yeni sürümler için verilen bilgiler

  • surucu-talimati sürüm 4 ve erisim-formu sürüm 2’nin onayı 16 Kasım’da, yürürlüğü 18 Kasım’da olacak.
  • Onay düzeni: surucu-talimati sürüm 4’ü sürücünün işini bilen Sevkiyat Operasyonları, erisim-formu sürüm 2’yi alanları işleten BT Mobil Sistemler hazırlar; birim yöneticisi iş açısından, BGYS belge sorumlusu belge kimliği ve politika uyumu açısından inceler; yürürlük onayını üst yönetim verir.
  • Dağıtılabilecek yerler: sürücülere gönderilen bilgilendirme mesajı, depo çıkış kapısındaki basılı klasör, BT Mobil Sistemler ekip dosyası, belge listesi.
  • Eski sürümlerin bulunduğu yerler: surucu-talimati sürüm 3 ve erisim-formu sürüm 1, bilgilendirme mesajında, basılı klasörde ve BT ekip dosyasında kopya olarak bulunuyor. Belge listesi kopya değil kayıt yeridir; orada bu sürümler geçerli sürüm olarak yazılıdır.
  • Sürücü, cihazın kimliğini cihazın arkasındaki etiketten okuyabilir; bunu BT’nin yazılı bildirdiği kimlikle (erisim-proseduru sürüm 2, 4. adım) karşılaştırabilir.

Görev 1 — surucu-talimati sürüm 4

  • Görev: Sürücü için sevkiyat uygulamasına giriş talimatını mobil-erisim-politikasi ile uyumlu olarak yeniden yazın.
  • Veri: mobil-erisim-politikasi, erisim-proseduru sürüm 2 ve yeni sürümler için verilen bilgiler.
  • Çıktı: Aşağıdaki 3–4 adımlık surucu-talimati sürüm 4 tablosu.

Ölçüt

  1. 3–4 adım; her adımı tek özne olan sürücü yapıyor.
  2. Politikanın kayıtlı ve yönetilen cihaz koşulu bir adımda sürücünün yapabileceği bir eyleme dönüşmüş; kimliğin nereden okunacağı ve neyle karşılaştırılacağı verilen bilgilerdeki kaynaklardan alınmış.
  3. Cihaz uygun değilse ya da kaybolursa ne yapılacağı yazılmış.
  4. Ekran, menü ya da düğme adı yazılmamış.
  5. Cihazın sahibine göre bir yasak getirilmemiş.
Adım Sürücü ne yapar? Ne zaman / hangi koşulda?
1
2
3
4

Görev 2 — erisim-formu sürüm 2

  • Görev: erisim-proseduru sürüm 2’nin dört adımının çıktılarını taşıyacak erisim-formu sürüm 2 alanlarını tasarlayın.
  • Veri: erisim-proseduru sürüm 2’deki dört adım ve rollerin görev ayrılığı.
  • Çıktı: Her alanın kim tarafından ve hangi adım/karar için doldurulduğunu gösteren form tablosu.

Ölçüt

  1. Prosedürdeki her adımın çıktısı için en az bir alan var.
  2. İş onayı ile BT doğrulaması ayrı alanlarda.
  3. Her alanın kim tarafından doldurulduğu belli.
  4. Her imza için hangi beyanı taşıdığı yazılmış.
Alan Kim doldurur? Hangi adım/karar için gerekli?

Görev 3 — Revizyon kaydı, Parça A

Belge Eski → yeni sürüm Değişiklik gerekçesi Hazırlayan İnceleyen Onaylayan
surucu-talimati
erisim-formu

Ölçüt: Gerekçe, hangi bulguya ve hangi ölçüte dayandığını söylesin; roller verilen onay düzenine uysun.

Görev 3 — Revizyon kaydı, Parça B

Belge Yürürlük Dağıtılacak yerler Eski sürümün durumu Dağıtım / kullanım kanıtı
surucu-talimati
erisim-formu

Ölçüt: Eski sürümün her bulunduğu yer için bir işlem yazılmış; kanıt sütunu dağıtımın yapıldığını ve eski kopyanın çekildiğini gösterebilecek kayıtları adlandırmış.

Çapraz kontrol

Tablolarınızı başka bir grupla değiştirin ve şunları kontrol edin:

  1. surucu-talimati sürüm 4, politikayla çelişiyor mu? Cihaz sahibine göre bir yasak koymuş mu?
  2. Talimattaki her adım sürücünün yapabileceği ve kontrol edebileceği bir eylem mi?
  3. erisim-formu’nda prosedürün her adımının çıktısı için alan var mı?
  4. Revizyon kaydında eski sürümün her bulunduğu yer için bir işlem var mı?
  5. Dağıtım kanıtı sütunu, yeni sürümün ulaştığını gösterebilir mi?

Bulduğunuz her eksikliği, neden eksik olduğuyla birlikte yazıp geri verin.

Görev 4 — Kayıtlardan hangi iddialar çıkarılamaz?

  • Kapsam: erisim-proseduru ve erisim-formu erişim talebi içindir; surucu-talimati sürücünün girişini ve kayıp durumunda ne bildireceğini taşır.
  • 1. adım: kisisel-telefon-kaydi ve kayip-bildirim-kaydi’ndaki eksik bilgileri düzeltilen belgelerde arayın; yoksa “karşılığı yok” yazın.
  • 2. adım: Yeni belgeler geçmiş kaydı doldurmayacağı için, mevcut kayıtlardan hangi iddiaların yine de çıkarılamayacağını ve gerekli bilgiyi yazın.
Kayıt Düzeltilen belgelerde karşılığı Mevcut veriden çıkarılamayan iddia İddiayı sınamak için gerekli bilgi
kisisel-telefon-kaydi
kayip-bildirim-kaydi
  • Örnek (“Kayıtta teslim alan kişi yazmıyor”): Karşılığı belge listesi ve teslim alma kaydı alanı; çıkarılamayan iddia kopyanın verilmediği; gerekli bilgi teslim alma listesi.
  • Ölçüt 1: Eksik bilginin hangi belge/alanda karşılığı olduğu (yoksa “karşılığı yok”) ve çıkarılamayan iddianın tek cümlelik gerekçesi yazılmış.
  • Ölçüt 2: Kişisel sahiplik tek başına bulgu sayılmamış; tanımlı eşik olmadan süreden ihlal çıkarılmamış.

Aktarım: yeni bir karar, aynı zincir

RotaLojistik yönetimi yeni bir karar aldı: Görevinden ayrılan sürücünün sevkiyat erişimi ayrılış gününde kaldırılır.

Karardan kayda zinciri kurun:

Halka Sizin yanıtınız
Politika cümlesi (kural olarak)
Prosedür: roller ve sıra
Talimat: kim hangi tek işi yapar?
Kayıt: neyi gösterir?
Belge değişince kontrol edilecek eski belge ve kopyalar
  • Ölçüt (Metinler): Politika yalnız kuralı söylemeli; prosedür en az iki rolün sırasını taşımalı; talimat tek rolün işi olmalı.
  • Ölçüt (Kayıt ve kontrol): Kayıt gerçekleşmiş bir işlemi göstermeli; kontrol satırı değişecek belgeleri ve geri çekilecek kopyaları adlandırmalı.