BGT 201 — Bilgi Güvenliği Yönetimi I
2026-11-17
personel-dosyasi) erişim kütükleri ve beş kurumsal güvenlik kuralı.B-02, B-03, B-04) ve imzalı Aylık Erişim Gözden Geçirme Tutanağı.Göreviniz:
B-01 rehber bulgusunu inceleyin.personel-dosyasi) için filtrelenmiş kritik erişim kayıtlarını (L-02 .. L-06) kurumsal kurallarla sınayın.B-02, B-03, B-04) üretin; hangi kaydın neden açık bulguya dönüştürülmediğini gerekçelendirin.Hafta 11’de Kuzey Üniversitesi ÖBS için kurduğumuz rol-izin matrisi ve görev ayrılığı kararları bu incelemenin meşruiyet zeminini oluşturur:
ogrenci-isleri), Öğretim Elemanı (ogretim-elemani), Bölüm Başkanı (bolum-baskani), BT Yetki Yöneticisi (bt-yoneticisi) ve Dekanlık/Müdürlük (dekanlik-mudurluk).Hatırlatma: Bu saatte matrisi baştan kurgulamayacak; H11’de belirlenmiş yetki sınırlarını ihlal eden hareketleri log kayıtları üzerinden teşhis edeceğiz.
Erişim Gözden Geçirmesi (Access Review), tutulan erişim kütüklerinin ve mevcut kullanıcı yetkilerinin; yetki matrisi, bilgi güvenliği politikaları ve olağandışılık ölçütleri çerçevesinde periyodik ve bağımsız olarak incelenmesi, doğrulanması ve sapmaların kayıt altına alınması sürecidir.
Gözden geçirme sürecinin ürettiği Denetim Kanıtının (Audit Trail / Evidence) üç temel işlevi:
Kuzey Üniversitesi ÖBS ortamında bu incelemeye konu olan bilgi varlığı ve sorumluluk taşıyan aktörler:
| Kısa Ad | Tanım ve Kurumsal Rol | Görev ve Güvenlik Sınırı |
|---|---|---|
personel-dosyasi (K-4) |
Personel Özlük ve Bordro Modülü | Kimlik, maaş, sağlık ve disiplin verilerini tutan çok gizli varlık |
ik-uzmani (İK) |
İnsan Kaynakları Uzmanı (Canan Demir) | Mesai içinde yerel ağdan münferit dosya inceleme/güncelleme |
ik-yoneticisi (İKY) |
İK Daire Başkanı (Kemal Vural) | Varlığın iş sahibi; yetki taleplerini ve tutanakları onaylar |
bt-yoneticisi (BT) |
BT Güvenlik Yöneticisi (Murat Bey) | Altyapı ve log işletimi; veri içeriğini okuma yetkisi yoktur |
rektorluk-denetci (İT) |
İç Denetçi / Hukuk Müşavirliği | Denetim kanıtlarını bağımsız olarak inceleyen üst otorite |
Gözden geçirme, işi yapandan bağımsız biri tarafından yapıldığında kanıt değeri taşır:
| Gözden geçirilen iş | Kendi işini inceleyemeyecek olan | Bağımsız inceleyen |
|---|---|---|
| İKY’nin verdiği istisnai (mesai dışı, harici IP) erişim onayları | İK yöneticisi (ik-yoneticisi) |
İç denetçi (rektorluk-denetci) |
| BT yöneticisinin kendi hesabının hareketleri | BT yöneticisi (bt-yoneticisi) |
İç denetçi (rektorluk-denetci) |
Aynı kişi hem işi yapıp hem denetlerse inceleme, kanıt değil beyan olur.
Kuzey Üniversitesi Bilgi Güvenliği Yönergesi uyarınca personel-dosyasi erişimlerinde uygulanan beş kesin kural:
10.20.x.x) yapılır. Mesai dışı veya harici IP erişimi İKY yazılı onayına bağlıdır.Kasım 2026 döneminde ÖBS log havuzundan (1.500.000 kayıt) kural tabanlı filtrelerle çekilen 6 kritik olay:
L-01: 2026-11-17 10:15:22 | Kullanıcı: canan.ik | IP: 10.20.12.44 (Kampüs) | Hedef: personel-dosyasi/sicil_4821 | Eylem: Dosya_Goruntule | Sonuç: BASARILIL-02: 2026-11-15 02:45:10 (Pazar) | Kullanıcı: canan.ik | IP: 88.245.12.8 (Genel İnternet) | Hedef: personel-dosyasi/toplu_export | Eylem: Toplu_Bordro_Indir (85 personel) | Sonuç: BASARILIL-03: 2026-11-16 09:20:00 | Kullanıcı: murat.bt | IP: 10.20.1.5 (Sistem Odası) | Hedef: personel-dosyasi/maas_tablosu | Eylem: Tablo_Oku | Sonuç: BASARILIL-04: 2026-11-16 11:30:12 | Kullanıcı: ahmet.ayrilan (10 Kasım’da ayrıldı) | IP: 10.20.12.18 | Hedef: obs_login | Eylem: Oturum_Acma | Sonuç: BASARISIZ (Hatali Parola)L-05: 2026-11-16 23:14:02 - 23:14:48 | Kullanıcı: canan.ik | IP: 178.62.201.90 (Yurtdışı IP) | Hedef: obs_login | Eylem: Oturum_Acma | Sonuç: BASARISIZ (7 ardisik deneme, kilitlenme yok)L-06: 2026-11-17 14:00:30 | Kullanıcı: selin.kaya (Öğretim Elemanı) | IP: 10.20.4.15 | Hedef: personel-dosyasi/sicil_1002 | Eylem: Dosya_Oku | Sonuç: ENGELENDI (403 Yetkisiz Erisim)Ham log satırı teknik bir ifadedir; denetim bulgusu ise yönetsel bir karar belgesidir. Resmi bir Gözden Geçirme Bulgusu şu yedi zorunlu bileşeni taşımalıdır:
B-01, B-02 vb.).L-02 numaralı ham erişim kaydının resmi bulguya dönüştürülmesi:
| Bulgu Bileşeni | B-01 Rehber Bulgu Analizi |
|---|---|
| Bulgu Kodu | B-01 |
| İncelenen Kayıt ve Kanıt | L-02 (2026-11-15 02:45:10, IP: 88.245.12.8, Hedef: personel-dosyasi/toplu_export, Eylem: Toplu_Bordro_Indir, Hacim: 85 personel kaydı). |
| İlgili Hesap ve Rol | canan.ik / İnsan Kaynakları Uzmanı |
| Tespit Edilen Olay | Pazar günü sabaha karşı 02.45’te, kurum dışı genel internet IP adresinden yetkili İK uzmanı hesabıyla oturum açılmış ve tek bir oturumda 85 personelin maaş ve bordro verileri topluca dışa aktarılmıştır. |
Değerlendirme: Kullanıcının meşru rolü İK uzmanıdır; ancak yapılan işlem tanımlı görev sınırlarını hem zaman, hem konum hem de veri hacmi açısından çiğnemiştir.
| Bulgu Bileşeni | B-01 Rehber Bulgu Hükmü ve Aksiyonu |
|---|---|
| İhlal Edilen Kural | Kural 1 (Mesai/Konum) ve Kural 2 (Toplu İndirme Yasağı) |
| Güvenlik Riski ve Önem Sınıfı | Kritik Risk — 85 personelin maaş/özlük verisi sızdırılmıştır (iç tehdit veya hesap ele geçirme). Majör uygunsuzluk: iki kural birlikte delinmiş, veri kurum dışına çıkmıştır |
| Önerilen Acil Eylem | 1. Hesabı dondur; 2. Cihazı izole et; 3. 5 kayıt sınırını sisteme ekle; 4. Rektörlüğe raporla |
| Sorumlu Aktörler | İK Daire Başkanı (İdari İnceleme) ve BT Güvenlik Yöneticisi (Teknik Tedbir) |
Gözden geçirme sürecinde güvenlik analistinin en kritik kararı: “Hangi olay için resmi bulgu açılmalı, hangi olay rutin koruma kaydı olarak izlenmelidir?”
Resmi bulgu açılınca önem sınıfı da belirlenir:
| Sınıf | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Majör uygunsuzluk | Bir kural ya da kontrol hiç işlemiyor veya sistemli biçimde çiğneniyor; ciddi risk doğuyor | Roller ve görevler hiç dağıtılmamış; B-01: iki kural birlikte delinmiş, veri kurum dışına çıkmış |
| Minör uygunsuzluk | Kural genel olarak işliyor; tekil bir eksik var, ciddi risk doğurmuyor | Bakım kayıtlarının bazı satırları eksik |
| Gözlem | Kural çiğnenmemiş; ileride sorun doğurabilecek ya da iyileştirilebilecek nokta | Haftalık gözden geçirme raporunun şablonu yok |
Sınıfı belirleyen iki soru: Sistemli mi, tekil mi? Ciddi bir risk doğuruyor mu?
İnceleme, kuralları soruya çeviren bir listeyle yürütülür. Her soru bir kurala bağlanır; “Hayır” yanıtı bir bulgu adayıdır:
| Soru | Kural | Uygun mu? | Sınıf (Hayırsa) |
|---|---|---|---|
| Mesai dışı veya harici IP erişimlerinin hepsinde İKY yazılı onayı var mı? | Kural 1 | ||
| Her kullanıcıda tek seferde indirilen dosya sayısı 5 veya daha az mı? | Kural 2 | ||
| 3 ardışık başarısız denemeden sonra hesap kilitlendi mi? | Kural 3 | ||
| Ayrılan her personelin hesabı ayrılış günü kapatıldı mı? | Kural 4 | ||
| Teknik personel hiçbir kayıtta dosya içeriğini görüntülemedi mi? | Kural 5 |
L-03, L-04, L-05 ve L-06 olay kayıtları ile beş kurumsal güvenlik kuralı.B-01 formatında B-02, B-03 ve B-04 bulguları.L-03 .. L-06 olaylarından hangileri kurumsal kural ihlali, yetki aşımı veya mekanizma arızası nedeniyle açık bulguya dönüşmelidir?Ürettiğiniz bulguları kurumsal denetim kanıtına dönüştürmek üzere aşağıdaki tutanağı doldurunuz:
KUZEY ÜNİVERSİTESİ BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
AYLIK ERİŞİM KAYITLARI GÖZDEN GEÇİRME TUTANAĞI
İnceleme Dönemi: Kasım 2026 Tutanak Tarihi: 17 Kasım 2026
İncelenen Bilgi Varlığı: ÖBS Personel Özlük Modülü (personel-dosyasi)
İncelenen Toplam Kayıt Sayısı: 1.500.000 Filtrelenen Kritik Olay: 6
1. TESPİT EDİLEN BULGULAR VE İNCELENEN OLAYLAR TABLOSU
[B-01, B-02, B-03, B-04 bulgu özetleri ve L-06 koruma durumunu işleyiniz]
2. YÖNETİM VE DÜZELTİCİ EYLEM KARARLARI ÖZETİ
[Tespit edilen bulgular doğrultusunda alınacak yönetsel ve teknik kararları özetleyiniz]
3. BAĞIMSIZ İNCELEMEYE İLETİLEN KAYITLAR
[Kendi hareketi incelenen rolün kaydı varsa, hangi bulgunun hangi bağımsız denetçiye iletildiğini yazınız]
4. DENETİM KANITI ONAY VE İMZA BLOĞU
İş ve Süreç Sahibi (İKY): [Ad, Unvan, İmza, Tarih]
Teknik Sistem ve Güvenlik Sorumlusu (BT): [Ad, Unvan, İmza, Tarih]
Hazırladığınız çalışma şu üç temel ölçüt üzerinden değerlendirilecektir:
ik-yoneticisi) ile teknik uygulayıcı (bt-yoneticisi) yetki ve onay alanları doğru ayrılmalı, somut düzeltici eylemler eksiksiz yazılmalıdır.B-01 bulgusunda sızan 85 personel verisinin hukuki niteliği ve bildirim yükümlülükleri, kişisel veri ve yasal yükümlülükler konusunun başlangıç vakasıdır.