Bir Ağdaki Hangi IP Adreslerini Cihazlara Verebiliriz?

BLP 1003 — Bilgisayar Ağları · 8. Hafta · Not 8.2

Öğr. Gör. Oktay Cesur

2026-09-12

Bugünün Temel Sorusu

192.168.10.32/27 bloğundaki hangi adreslerin özel bir görevi var, hangileri normal hostlara atanabilir ve bu blok kaç cihazı destekler?

192.168.10.37/27 adresinin ağ adresi 192.168.10.32 olur. Elimizde belirlenmiş bir blok varken, o bloğun içi nasıl paylaşılır?

Bir Ağdaki Kritik Adresler

Bir IP bloğunda her adres bilgisayarlara verilemez. Her alt ağda iki özel adres ayrılmıştır:

  1. Ağ Adresi (Network Address): Host bitlerinin tamamı 0 olan adrestir. Ağın kendisini temsil eder (Örn: 192.168.1.0). Hiçbir cihaza atanamaz.
  2. Yayın Adresi (Broadcast Address): Host bitlerinin tamamı 1 olan adrestir. O ağdaki tüm cihazlara aynı anda seslenmek için kullanılır (Örn: 192.168.1.255). Hiçbir cihaza atanamaz.
  3. Kullanılabilir Host Aralığı (Usable Host Range): Ağ Adresi + 1 ile Yayın Adresi - 1 arasındaki adreslerdir (Örn: 192.168.1.1 – 192.168.1.254).

\[ \text{Toplam Adres Sayısı} = 2^h \qquad\text{ve}\qquad \text{Kullanılabilir Host Sayısı} = 2^h - 2 \] (Burada \(h\), host bitlerinin sayısıdır).

Etkileşimli: Bir Blokta Hangi Adres Hangi Görevi Taşır?

Kaç Cihaz Sığar? Host Bitine Göre Kapasite

24, 25, 26 ve 27 prefix uzunluklarının host bit sayısına göre toplam ve kullanılabilir host kapasitelerinin çubuk grafikle karşılaştırılması

Host biti sayısı (\(h\)) arttıkça kullanılabilir adres sayısı katlanarak büyür:

Host Biti (\(h\)) Toplam Adres (\(2^h\)) Kullanılabilir Host (\(2^h-2\))
2 4 2
4 16 14
6 64 62
8 256 254

İstisna: /31 ve /32 Olağan Formüle Uymaz

Yukarıdaki \(2^h-2\) formülü iki özel durumda doğrudan uygulanmaz:

  • /31 (\(h=1\)): Toplam 2 adres. Formül “\(2-2=0\) kullanılabilir host” derdi — ama bu yanıltıcıdır. İki router’ı doğrudan bağlayan noktadan noktaya hatlarda tanımlı bir istisnadır; ağ/yayın ayrımı yapılmaz, iki adresin ikisi de kullanılır.
  • /32 (\(h=0\)): Tek bir adresin kendisi. “Alt ağ” değil, tek host’u (ör. bir loopback arayüzünü) işaret eder.

Özel IPv4 Blokları (RFC 1918 Private IP)

İnternet’te IPv4 adreslerinin tükenmesini önlemek için belirli bloklar yerel ağlar için “Özel (Private)” olarak ayrılmıştır.

Sınıf Özel IP Aralığı Varsayılan Maske Prefix
A Sınıfı 10.0.0.0 — 10.255.255.255 255.0.0.0 /8
B Sınıfı 172.16.0.0 — 172.31.255.255 255.240.0.0 /12
C Sınıfı 192.168.0.0 — 192.168.255.255 255.255.0.0 /16
  • Özellikleri: Bu adresler İnternet omurgasında yönlendirilmez (Non-Routable).
  • Dünyadaki milyonlarca ev ve şirket aynı anda 192.168.1.X bloğunu ücretsiz ve çakışma yaşamadan kullanabilir.
  • İnternete çıkarken bu özel adresler genel (public) bir IP’ye dönüştürülür (NAT).

Diğer Özel Amaçlı IPv4 Adresleri

RFC 1918 özel adres blokları, loopback, link-local ve genel adres kategorilerinin yan yana şeması
  • Loopback (Geri Döngü - 127.0.0.1): Cihazın kendi TCP/IP protokol yığınını test etmek için kullanılır. Paket ağ kartından dışarı çıkmaz; işletim sisteminin içinde geri döner (ping 127.0.0.1 çalışıyorsa TCP/IP yığını sağlamdır).
  • APIPA (Automatic Private IP Addressing - 169.254.0.0/16): Bir bilgisayar DHCP’den IP alamazsa (sunucu çöktüyse veya kablo takılı ama bağlantı yoksa), işletim sistemi cihaza geçici olarak 169.254.X.X aralığından bir adres atar.
    • Teşhis İpucu: Bir bilgisayarda 169.254.X.X görüyorsanız, ilk kontrol edeceğiniz şey DHCP sunucudur!

Bütünleşik Hesap: 172.16.45.130/26

Her hesap adımını bu adres için bağımsız olarak tekrarlayın:

Adım Hesap Sonuç
Maske h=6 → \(2^6\)=64 toplam adres 255.255.255.192
Ağ adresi 130=10000010, AND 11000000 = 10000000 172.16.45.128
Yayın adresi 128 + (64−1) = 191 172.16.45.191
Kullanılabilir aralık 128+1 … 191−1 172.16.45.129–172.16.45.190
Kullanılabilir host \(2^6-2\) 62
Adres türü 172.16.0.0/12 bloğu içinde RFC 1918 özel adres

Ağ Bloğunun Sınırları ve Kullanılabilir Adresler

192.168.10.32/27 bloğu 32 adres içerir:

  • Ağ adresi: 192.168.10.32
  • Yayın adresi: 192.168.10.63
  • Kullanılabilir host aralığı: 192.168.10.33–192.168.10.62
  • Kullanılabilir host sayısı: 30
  • Adres türü: RFC 1918 özel adres