Bir kurumun ağını nasıl kurar, korur ve test ederiz?
BLP 1003 — Bilgisayar Ağları · 12. hafta · Uygulama 12.3
Öğr. Gör. Oktay Cesur
2026-11-09
Hedef: internete çıkış serbest, muhasebe sunucusu korunmuş
Muhasebe, insan kaynakları ve misafir WLAN’ı farklı alt ağlarda.
Üçü de dış test sunucusuna erişebilmeli
Muhasebe sunucusuna yalnız muhasebe ağı erişebilmeli
Bu hedefi Packet Tracer üzerinde PAT ve ACL ile gerçekleştirip ölçülebilir testlerle doğrulayacağız.
Çalışma akışı
Aşama
Çıktı
1. Başlangıç koşullarının doğrulanması
Adresler, gateway’ler, iç erişim ve eksik olanlar kayda geçer
2. PAT
İç istemciler dış sunucuya ulaşır; kayıt satırı okunur
3. ACL
Muhasebe sunucusu İK ve misafire kapanır, dış sunucu erişimi açık kalır
4. WLAN ve uçtan uca test
Kablolu ve kablosuz istemciler tabloya uygun sonuç verir
5. Arıza analizi
Bir PAT hatası bulunur, düzeltilir, tekrar test edilir
6. Kanıt kaydı
Beklenen/gözlenen tablosu tamamlanır
Başlangıç koşulları
Bu çalışma, aşağıdaki koşulları sağlayan bir ağ varsayar. Koşullar sağlanmıyorsa önce onlar kurulmalıdır.
Kurum ağının başlangıç topolojisi: dış sunucu, ISS router’ı, kurum router’ı, ana switch ve üç VLAN
Ana switch’in kurum router’ına bakan portu trunk’tır. Kurum router’ında GigabitEthernet0/0 IP taşımaz. VLAN 10, 20 ve 30 etiketleri g0/0.10, g0/0.20 ve g0/0.30 alt arayüzlerindedir.
Switch: VLAN 10, 20 ve 30 tanımlı; muhasebe PC ve sunucusu VLAN 10, İK PC VLAN 20, AP VLAN 30 erişim portlarında
Router: alt arayüzler 802.1Q etiketli ve adres planındaki IP’lerle yapılandırılmış; g0/1 adresi tanımlı; varsayılan rota, NAT ve ACL yok
ISS router’ı: yalnız iki doğrudan bağlı ağı bilir
Misafir WLAN: g0/0.30 üzerinde 10.20.2.100–.149 DHCP havuzu, AP’de Kurum-Misafir SSID’i ve WPA2-PSK
İki sunucuda HTTP açık; sayfa gövdeleri MUHASEBE-SUNUCU ve DIS-SUNUCU
Dış sunucu, simülasyondaki interneti temsil eder; 198.51.100.0/24 ve 203.0.113.0/24 dokümantasyon blokları olduğundan gerçek internet adresi değildir
Adres planı
Öğe
Adres / prefix
Gateway
Muhasebe PC
10.20.0.10/24
10.20.0.1
Muhasebe sunucusu
10.20.0.50/24
10.20.0.1
İK PC
10.20.1.10/24
10.20.1.1
Misafir istemci
DHCP: 10.20.2.100 – 10.20.2.149 aralığı
10.20.2.1
AP (VLAN 30 erişim portu)
Bu plan AP’ye IP yazmaz; yönetim adresi ayrı bir sorudur ve verilecekse DHCP .100–.149 aralığının dışında olmalıdır
—
Kurum router’ı g0/0.10 / .20 / .30
10.20.0.1/24 / 10.20.1.1/24 / 10.20.2.1/24
—
Kurum router’ı g0/1
198.51.100.7/24
Komşu: 198.51.100.1
ISS router’ı (kurum tarafı)
198.51.100.1/24
—
ISS router’ı (sunucu tarafı)
203.0.113.1/24
—
Dış test sunucusu
203.0.113.80/24
203.0.113.1
SSID: Kurum-Misafir · WPA2 test parolası: MisafirLab-2026!
Hazır olanlar ve sizin ekleyecekleriniz
Başlangıç koşulu (var sayılır)
Siz ekleyeceksiniz
Switch VLAN 10/20/30, port ve trunk ayarları
Kurum router’ında ip nat inside / ip nat outside
Router alt arayüzleri ve IP’leri, g0/1 adresi
Standart ACL NAT-KAYNAK ve overload kuralı
Misafir DHCP, AP, SSID ve WPA2
Kurum router’ında varsayılan rota
ISS router’ı ve dış sunucu arayüzleri
IK-GIRIS ve MISAFIR-GIRIS ACL’leri ve arayüze bağlama
Her iki sunucuda HTTP açık. Muhasebe gövdesi MUHASEBE-SUNUCU, dış sunucu gövdesi DIS-SUNUCU
Doğrulama tablosu ve arıza düzeltmesi
ISS router’ı yalnız doğrudan bağlı iki ağı bilir; 10.20.0.0/16 gibi özel ağlar için rotası yoktur.
Aşama 1 — başlamadan önce doğrulayın
Test
Beklenen
Gözlenen
Her istemcide ipconfig: IP, maske, gateway plana uygun
Beklenen: yanıt var. Kaynak, router’ın 198.51.100.7 adresidir. ISS bu ağı bağlı yol olarak bilir. Bu yanıt NAT kullanmaz.
Muhasebe PC’sinden http://203.0.113.80 açın.
Beklenen: sayfa açılmaz. Paket dışarı çıkar. Kaynak 10.20.0.10 kaldığı için yanıt dönmez.
Aşama 2 — PAT yapılandırması
configure terminalinterface GigabitEthernet0/0.10 ip nat inside exitinterface GigabitEthernet0/0.20 ip nat inside exitinterface GigabitEthernet0/0.30 ip nat inside exitinterface GigabitEthernet0/1 ip nat outside exitip access-list standard NAT-KAYNAK permit 10.20.0.0 0.0.0.255 permit 10.20.1.0 0.0.0.255 permit 10.20.2.0 0.0.0.255 exitip nat inside source list NAT-KAYNAK interface GigabitEthernet0/1 overloadend
inside / outside: hangi arayüz iç, hangisi dış taraf
NAT-KAYNAK: çevrilecek kaynakların listesi; paket filtrelemez, listede olmayan kaynak yalnız çevrilmez
overload: g0/1 adresini birden fazla bağlantı paylaşır
0.0.0.255: /24’ün joker maske karşılığı; son sekizli serbest
Aşama 2 — PAT’ı sınayın
Muhasebe PC’sinden http://203.0.113.80
İK PC’sinden http://203.0.113.80
Hemen ardından router’da:
show ip nat translationsshow ip nat statistics
Kayıtlar zaman aşımıyla silinir; trafik üretip hemen bakın.
Çıktıdaki bir TCP satırı nasıl okunur?
Temsili bir satır (sizin çıktınızdaki değerler farklı olabilir):
Pro Inside global Inside local Outside local Outside globaltcp 198.51.100.7:40001 10.20.1.10:51000 203.0.113.80:80 203.0.113.80:80
12.1’deki PAT tablosu
Çıktı alanı
Temsili değer
İç kaynak
Inside local
10.20.1.10:51000
Dışarıdan görünen kaynak
Inside global
198.51.100.7:40001
Hedef (sunucuya giden)
Outside local / Outside global
203.0.113.80:80
Yanıt 198.51.100.7:40001 hedefiyle geldiğinde router aynı satırı kullanır ve paketi 10.20.1.10:51000 adresine çevirir.
Aşama 2 — kendi satırınızı okuyun
Gözleminizdeki bir TCP satırı için dört alanı yazın:
İstemci
Inside local
Inside global
Outside local / global
Muhasebe PC
İK PC
Bu iki bağlantının dış IP’si ortak mı? Dış portları aynı mı? Sunucudan gelen iki yanıtı router nasıl ayırır?
Aşama 3 — ACL: hangi arayüze, hangi yöne?
Kaynak
Liste
Bağlanacağı yer
İK ağı
IK-GIRIS
g0/0.20, giriş (in)
Misafir ağı
MISAFIR-GIRIS
g0/0.30, giriş (in)
Her listede iki kural: muhasebe sunucusuna giden IP trafiğini engelle, diğer IP trafiğine izin ver.
Aşama 3 — ACL komutları
configure terminalip access-list extended IK-GIRIS deny ip 10.20.1.0 0.0.0.255 host 10.20.0.50 permit ip any any exitip access-list extended MISAFIR-GIRIS deny ip 10.20.2.0 0.0.0.255 host 10.20.0.50 permit ip any any exitinterface GigabitEthernet0/0.20 ip access-group IK-GIRIS in exitinterface GigabitEthernet0/0.30 ip access-group MISAFIR-GIRIS in exitend
0.0.0.255: /24’ün joker maske karşılığı; son sekizli serbest
host 10.20.0.50: tek adres
Satır sırası: karar (deny/permit) · protokol (ip) · kaynak (ağ + joker maske) · hedef (host adres veya any)
NAT ile ACL işlem sırası genellenmez; bu örnek yalnız giriş (in) yönünde bağlanan bu listeler için geçerlidir
Kontrol: show access-lists · show ip interface GigabitEthernet0/0.20
Aşama 4 — WLAN ve uçtan uca test
Misafir istemci Kurum-Misafir ağına bağlı mı, 10.20.2.100–.149 arasında adres almış mı, gateway 10.20.2.1 mi?
Üç kaynaktan iki hedefe, hem ping hem HTTP testi yapın
Her sonucu kanıt tablosuna yazın
WPA2, misafir istemci ile AP arasındaki radyo bağlantısını korur. Sunucularda HTTP açıktır; HTTP içeriği AP’den sonra WPA koruması olmadan taşınır.
Aşama 5 — arıza: misafir NAT izin satırı kaldırılıyor
Çalışan yapılandırmanın bir kopyasında:
configure terminalip access-list standard NAT-KAYNAK no permit 10.20.2.0 0.0.0.255 endclear ip nat translation *
Sonra misafir istemciden http://203.0.113.80 ve İK PC’sinden aynı adresi deneyin.
Tahmin: hangi istemcinin erişimi bozulur? Neden?
Aşama 5 — sorunu bu sırayla arayın
İstemci: IP, maske, gateway ve bağlantı doğru mu?
Rota:show ip route — hedefe ve dönüşe giden yol var mı?
NAT kaydı:show ip nat translations — misafir kaynağı için yeni satır oluşuyor mu?
ACL:show access-lists — beklenmedik bir engel eşleşiyor mu?
Her adımda gidiş ve dönüş ayrı sorulur.
Her adımda baktığınız çıktıyı ve gözleminizi arıza kaydına yazın.
Aşama 6 — kanıt tablosu
Kaynak → hedef
ICMP beklenen
ICMP gözlenen
HTTP beklenen
HTTP gözlenen
İlgili kural / eşleme
Muhasebe → 10.20.0.50
İzin
İzin
Aynı LAN; ACL yok
İK → 10.20.0.50
Engel
Engel
Misafir → 10.20.0.50
Engel
Engel
Muhasebe → 203.0.113.80
İzin
İzin
İK → 203.0.113.80
İzin
İzin
Misafir → 203.0.113.80
İzin
İzin
Teslim: ne yazılacak?
Tamamlanmış kanıt tablosu
Dış erişime ait bir PAT satırı: dört alan ve yanıtın nasıl döndüğü
Engellenen sunucu erişimine ait bir ACL eşleşmesi: hangi liste, hangi satır, hangi arayüz/yön
Arıza kaydı: kaynak, hedef, hizmet, hatalı alan, düzeltme, tekrar test sonucu