Tasarımdan İlk Çalışan Tabloya

BLP 1005 — Veritabanı Yönetim Sistemleri

Öğr. Gör. Oktay Cesur

2026-10-20

Kâğıttaki tabloyu kendimiz kuracağız

Hazır betikte komutları çalıştırdık ama yazmadık.

Kütüphanenin kitap tablosunu kuracağız.

Önce neye karar vermemiz gerekir?

Her şeye bir ad, her sütuna bir değer türü.

Yapıyı kuran komutlar

Veri Tanımlama Dili (DDL): Veritabanının yapısını kuran ve değiştiren SQL komutlarının grubu.

  • Veritabanı, tablo, sütun DDL ile kurulur.
  • CREATE TABLE satır eklemez.
  • Satırlarla ilgilenen komutlar ayrı bir gruptur (DML).

Kavramsal ad, tanımlayıcı

Kavramsal ad Tanımlayıcı
Üye Numarası uye_numarasi
Ad Soyad ad_soyad
Kayıt Tarihi kayit_tarihi
Öğrenci Numarası ogrenci_numarasi

Tanımlayıcı: Veritabanı, tablo ve sütun gibi nesnelere bizim verdiğimiz ad.

  • Yalnız küçük harf, rakam ve alt çizgi.
  • Türkçe harfler yerine ASCII karşılıkları: ç→c, ğ→g, ı→i, ö→o, ş→s, ü→u.
  • Boşluk yerine alt çizgi.
  • Adı, neyi anlattığı belli olacak biçimde seçeriz.

Kurala uymayan adı düzeltin

Yazılan ad Sorun Düzeltme
Öğrenci No ? ?
kayıt_tarihi ? ?
u_no ? ?
tar1 ? ?

ogrenci_numarasi · kayit_tarihi · uye_numarasi · alis_tarihi ya da iade_tarihi

Komutta iki tür sözcük

CREATE DATABASE kutuphane_deneme;
  • Anahtar sözcük: SQL’in bildiği sözcük. CREATE, DATABASE. Büyük harfle yazarız.
  • Tanımlayıcı: Bizim verdiğimiz ad. kutuphane_deneme. Küçük harfle yazarız.

Sütunda hangi değerler bulunacak?

Veri tipi: Bir sütuna girebilecek değerlerin türünü ve sınırını söyleyen tanım.

Tipleri önce kâğıtta seçiyoruz.

Telefon numarası: 0532 123 45 67

Aralardaki boşlukları kaldırınca yalnız rakam kalıyor. Sayı tipi olur mu?

  • 0532 ile 532 aynı sayıdır: baştaki sıfır kaybolur.
  • İki telefon numarasını toplamanın anlamı yok.
  • Numara hesabın girdisi değil, bir etikettir.

Demirbaş kodu 1001, 1002 iken KTP-2026-0042 gelirse sayı tipli sütun kabul etmez.

Rakamlardan oluşmak, sayı olmak için yetmez.

Üç soru, beş tip

  1. Bu değerle hesap yapılacak mı?
  2. Metinse uzunluğu önceden kestirilebiliyor mu?
  3. Gerçek bir takvim gününü mü saklıyoruz?
Tip Ne saklar
INT tam sayı
DECIMAL(M, D) kesin basamaklı ondalık sayı
VARCHAR(n) en çok n karakterlik metin
TEXT uzun metin
DATE yıl-ay-gün biçiminde tarih

Kütüphanenin sütunları

Sütun Tip Gerekçe
uye_numarasi INT Numarayı kütüphane sırayla üretir.
ad_soyad, eposta, yazar VARCHAR(100) Hesap yok; üst sınır kestirilebilir.
kayit_tarihi, alis_tarihi, iade_tarihi DATE Gerçek günler.
demirbas_numarasi VARCHAR(20) Kodu kurum verir; harf, tire, baştaki sıfır gelebilir.
baslik VARCHAR(200) Başlıklar uzun olabilir.
telefon VARCHAR(20) Baştaki sıfır, boşluk, parantez gelebilir.

Tipin yanındaki sayılar

VARCHAR(100): sütuna girebilecek en uzun metnin karakter sayısı.

DECIMAL(M, D): M toplam basamak, D noktadan sonraki basamak.

DECIMAL(8, 2) tipinde sekiz basamağın altısının tam, ikisinin kesir kısmına ayrıldığını ve en büyük değerin 999999.99 olduğunu gösteren basamak şeridi

DECIMAL(5, 2) en çok hangi değeri tutar?

999.99

kitap tablosunun kâğıdı

Sütun Tip
demirbas_numarasi VARCHAR(20)
baslik VARCHAR(200)
yazar VARCHAR(100)

Sunucu bu kâğıttan habersiz. Üç komut yazacağız:

  1. Bir veritabanı kur
  2. Onu etkin yap
  3. Tabloyu kur

Veritabanını kurmak ve etkin yapmak

CREATE DATABASE IF NOT EXISTS kutuphane_deneme;
  • CREATE — oluştur
  • DATABASE — neyi: bir veritabanını
  • kutuphane_deneme — bizim verdiğimiz ad
  • IF NOT EXISTS — yoksa: varsa hata vermez, dokunmaz
USE kutuphane_deneme;

USE — kullan. Bundan sonraki komutlar bu veritabanında çalışır.

USE’u atlarsak:

ERROR 1046 (3D000): No database selected

Komut anlaşıldı; hangi veritabanında çalışacağı bilinmiyor.

Tabloyu kurmak

CREATE TABLE IF NOT EXISTS kitap (
    demirbas_numarasi VARCHAR(20),
    baslik VARCHAR(200),
    yazar VARCHAR(100)
);
  • Parantez sütun listesini sarar; sütunları virgül ayırır, sonuncudan sonra virgül yok.
  • Her sütun: ad ve tip.
  • VARCHAR(20) içindeki parantez tipin sınırıdır.

Gezgini yenileyin. kutuphane_deneme altında kitap’ı bulun, sütunlara bakın.

Üç sütunun adı ve tipi kâğıttakiyle aynı olmalı.

Farklıysa komuttaki yazımı, etkin veritabanını ve tablonun önceden var olup olmadığını kontrol edin.

Karar soruları

  1. Kitap Adı sütununu SQL’de nasıl adlandırırız?
  2. Kitabın sayfa sayısı için hangi tipi seçersiniz?
  3. Kurduğumuz kitap tablosuna başlıksız bir satır girilebilir mi?

Bu nottan kalanlar

  • DDL yapıyı kurar; satır eklemez.
  • Adlar tanımlayıcıdır: küçük harf, ASCII, alt çizgi, anlamlı. Komutta anahtar sözcük büyük, tanımlayıcı küçük harfle yazılır.
  • Tip, hesap, uzunluk, takvim günü sorularıyla seçilir; rakam görmek sayı demek değildir.
  • Sıra: CREATE DATABASE → USE → CREATE TABLE.

Başlık boş kalabiliyor, aynı demirbaş kodu iki satırda bulunabiliyor. Bu kurallar tabloya nasıl yazılır?