PSİ 303 — Davranışsal İstatistik için Yazılım Uygulamaları
2026-10-19
Elli öğrencinin bu hafta ders çalışma saatleri:
12 · 7 · 9 · 15 · 4 · 10 · 8 · 11 · 6 · 13 · 9 · 5 · 17 · 10 · 7 · 3 · 12 · 9 · 14 · 8 · 6 · 11 · 10 · 2 · 9 · 16 · 7 · 12 · 5 · 10 · 8 · 13 · 6 · 9 · 21 · 11 · 7 · 4 · 10 · 14 · 9 · 6 · 12 · 8 · 15 · 5 · 11 · 7 · 18 · 10
“Sınava hazırlanırken en çok hangi yöntemi kullanırsınız?” (n = 50)
| Yöntem | Frekans | Yüzde |
|---|---|---|
| Özet çıkarma | 18 | 36 |
| Soru çözme | 15 | 30 |
| Tekrar okuma | 10 | 20 |
| Grup çalışması | 7 | 14 |
| Toplam | 50 | 100 |
Frekans: Bir değerin ya da kategorinin kaç kez görüldüğü.
“Sınavdan önceki gece ne sıklıkla uykusuz kalırsınız?” (n = 50)
| Cevap | Frekans | Yüzde | Birikimli yüzde |
|---|---|---|---|
| Hiç | 8 | 16 | 16 |
| Nadiren | 14 | 28 | 44 |
| Bazen | 16 | 32 | 76 |
| Sık sık | 9 | 18 | 94 |
| Her zaman | 3 | 6 | 100 |
Birikimli yüzde: Bir kategoriye kadar, kendisi dahil, bütün cevapların toplam payı.
“Öğrencilerin %76’sı en fazla bazen uykusuz kalıyor.”
| Cevap | Frekans | Yüzde (tüm katılımcılar) | Geçerli yüzde (cevap verenler) |
|---|---|---|---|
| Evet | 30 | 50 | 60 |
| Hayır | 20 | 33,3 | 40 |
| Eksik | 10 | 16,7 | — |
| Toplam | 60 | 100 | 100 |
Evet yanıtı: yüzde = 30 / 60 = %50 · geçerli yüzde = 30 / 50 = %60
Elli çalışma saatini 4 saatlik aralıklara ayıralım:
| Aralık (saat) | Frekans |
|---|---|
| 0–4 | 2 |
| 4–8 | 14 |
| 8–12 | 20 |
| 12–16 | 10 |
| 16–20 | 3 |
| 20–24 | 1 |
| Toplam | 50 |
Sınırdaki değer üstteki aralığa yazılır: 4 saat → 4–8.
Çoğu öğrenci 4–12 saat çalışmış; en yoğun aralık 8–12 saat. Sağda seyrekleşen bir kuyruk ve 21 saatlik bir uç değer adayı var.
İki grubun ortalama sınav puanı: A = 72, B = 75
Grafiğe bakmadan önce eksene bakın.
İki bölümde “sınav kaygısı yüksek” öğrenciler:
| Bölüm | Öğrenci sayısı | Kaygısı yüksek | Yüzde |
|---|---|---|---|
| A | 200 | 40 | 20 |
| B | 50 | 20 | 40 |
Sayılarla çizilen grafik: “A’da sorun daha büyük.” Yüzdelerle çizilen grafik: “B’de sorun daha büyük.”
jamovi: Exploration → Descriptives
SPSS: Analyze → Descriptive Statistics → Frequencies (Charts düğmesi)
Görsel yer tutucu: jamovi frekans ve grafik çıktısı
Tür: ekran görüntüsü · Gösterdiği: jamovi Descriptives panelinde “yöntem” için Frequency tables ve Bar plot, “calisma” için Histogram seçili; sağda tablo ve iki grafik · Öğrencinin görmesi gereken: Hangi kutunun hangi çıktıyı ürettiği; değişken türüne göre doğru grafiğin seçilmesi.
Bu notta ele alınmayanlar: Kutu grafiği ve dağılım biçiminin sayıyla ölçülmesi.
Sıradaki konu: Grafikte gördüğümüz yoğunlaşmayı tek bir sayıyla söylemek: merkezî eğilim ölçüleri.