PSİ 303 — Davranışsal İstatistik için Yazılım Uygulamaları
2026-10-19
| id | s1 | s2 | s3 | s4 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 21 | 1 | 999 |
| 2 | 1 | 19 | 3 | 14 |
| 3 | 2 | 99 | 2 | 22 |
Veri sözlüğü: Veri dosyasındaki her değişkenin ne olduğunu, hangi değerleri alabileceğini ve bu değerlerin ne anlama geldiğini kaydeden tanım listesi.
Her değişken için en az:
| Alan | Soru |
|---|---|
| Ad | Dosyada sütunun adı ne? |
| Açıklama | Hangi soru, hangi ölçüm? |
| Değerler ve etiketler | Hangi değerleri alabilir, kodlar ne demek? |
| Ölçme düzeyi | Nominal, sıralı, aralık, oran? |
| Birim | Saat mi, dakika mı, puan mı? |
| Eksik değer | Eksik bilgi nasıl kaydedildi? |
| Ad | Açıklama | Değerler | Birim | Düzey (jamovi) | Eksik |
|---|---|---|---|---|---|
| kod | Katılımcı kimliği | K01, K02, … | — | ID | — |
| cinsiyet | Beyan edilen cinsiyet | 1 = Kadın, 2 = Erkek, 3 = Diğer/Belirtmek istemiyor | — | Nominal | 99 |
| yas | Yaş | 17–60 | yıl | Continuous (oran) | 99 |
| Ad | Açıklama | Değerler | Birim | Düzey (jamovi) | Eksik |
|---|---|---|---|---|---|
| yurt | Kalınan yurt binası | 1 = A blok, 2 = B blok, 3 = C blok | — | Nominal | 99 |
| calisma | Bu hafta ders çalışma | 0–80 | saat | Continuous (oran) | 999 |
| kaygi | Sınav kaygısı ölçeği toplam puanı | 10–50 | puan | Continuous (aralık) | 999 |
Eksik kodu, olası aralığın dışında ve gerçek değer sanılmayacak kadar uçta seçilir.
| Kötü | Neden? | Daha iyi |
|---|---|---|
| s1, s2, s3 | Anlamı yok | cinsiyet, yas, yurt |
| Bu hafta kaç saat çalıştınız | Uzun, boşluklu | calisma |
| kaygı puanı (son) | Boşluk ve parantez | kaygi_son |
| v1 | Hangi ölçüm? | kaygi_t1 |
Kısa, anlamlı, boşluksuz; Türkçe karakter ve özel işaretten kaçınmak dosyanın başka programlarda sorunsuz açılmasını sağlar.
Cinsiyet, iki araştırma asistanının ayrı ayrı girdiği iki dosyada:
| Dosya A | Dosya B | ||
|---|---|---|---|
| 1 | Kadın | 1 | Erkek |
| 2 | Erkek | 2 | Kadın |
İki dosya etiketlere bakılmadan birleştirilirse ne olur?
Altı katılımcının kaygı puanı; biri cevap vermemiş ve 999 yazılmış:
20 · 25 · 30 · 999 · 22 · 28
| Ortalama | |
|---|---|
| 999 gerçek değer sanılırsa | 1124 / 6 ≈ 187,3 |
| 999 eksik olarak tanımlanırsa | 125 / 5 = 25,0 |
| Sorunlu giriş | Sorun | Doğrusu |
|---|---|---|
| “6 saat” | Sayı metne dönüştü | 6 (birim sözlükte) |
| “20 / kadın” | İki değişken tek sütunda | yas = 20, cinsiyet = 1 |
| “yaklaşık 5” | Sayı değil | 5 (ya da eksik + not) |
| 6,5 ile 6.5 karışık | Ondalık ayırıcı tutarsız | Tek biçim |
Her sütun için Setup panelinde:
== 99Görsel yer tutucu: jamovi Setup paneli
Tür: açıklamalı ekran görüntüsü · Gösterdiği: jamovi’de “cinsiyet” değişkeninin Setup paneli; ölçme düzeyi Nominal seçili, 1/2/3 kodlarının etiketleri girilmiş, eksik değer alanında == 99 · Öğrencinin görmesi gereken: Sözlükteki her satırın yazılımda nereye girildiği.
Variable View ekranında her satır bir değişken:
| SPSS sütunu | Sözlükteki karşılığı |
|---|---|
| Name | Ad |
| Label | Açıklama |
| Values | Değer etiketleri |
| Missing | Eksik değer kodları |
| Measure | Ölçme düzeyi (Nominal, Ordinal, Scale) |
Görsel yer tutucu: SPSS Variable View
Tür: ekran görüntüsü · Gösterdiği: Sözlük örneğindeki altı değişkenin SPSS Variable View’da tanımlanmış hâli; Values penceresi cinsiyet için açık · Öğrencinin görmesi gereken: Aynı sözlüğün iki yazılımda aynı alanlara karşılık geldiği.
Ortak kök + zaman eki: kaygi_t1, kaygi_t2, kaygi_t3
Sözlükte: t1 = başlangıç · t2 = 4. hafta · t3 = 8. hafta
İkinci notta kurduğumuz dört soruluk anketin (yaş, kardeş sayısı, çalışma saati, hazır mı) altı katılımcısını jamovi’ye girin. Bölüm sütunu herkeste aynı olduğu için girmeyin.
Bu notta ele alınmayanlar: Eksik verinin analizde nasıl ele alınacağı (silme, tamamlama yöntemleri) bu dersin kapsamı dışındadır.
Sıradaki konu: Dosya şimdi kuruldu. İçindeki değerler doğru mu?